Nowy przegląd systematyczny i metaanaliza wykazały związek między szczepieniem przeciw półpaścowi a niższym ryzykiem zawału serca i udaru mózgu
Nowy globalny przegląd systematyczny literatury oraz metaanaliza wykazały, że szczepienie przeciwko herpes zoster, stosowane w profilaktyce półpaśca, wiąże się ze statystycznie istotnym zmniejszeniem ryzyka wystąpienia zawału serca i udaru mózgu.
To pierwsza globalna analiza systematyczna i metaanaliza, która w sposób kompleksowy oceniła dowody dotyczące związku pomiędzy szczepieniem przeciwko półpaścowi a zdarzeniami sercowo-naczyniowymi.
Wyniki badania zostały zaprezentowane 30 sierpnia 2025 r. podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) w Madrycie. Autor badania, dr Charles Williams, Global Associate Medical Director, Global Medical Affairs – Vaccines w GSK, podkreślił: „Przeanalizowaliśmy dostępne obecnie dowody i w tej analizie szczepienie przeciwko herpes zoster wiązało się z niższym ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu. Potrzebne są dalsze badania, aby ocenić, czy ten związek można przypisać bezpośrednio efektowi szczepienia”.
Analiza wykazała, że szczepienie zarówno rekombinowaną szczepionką przeciw półpaścowi (RZV), jak i żywą atenuowaną szczepionką (ZVL) wiązało się ze statystycznie istotnym obniżeniem ryzyka udaru i zawału serca w porównaniu z osobami nieszczepionymi, zarówno w populacji dorosłych ≥18 lat, jak i ≥50 lat. Redukcja ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych wyniosła odpowiednio 18% i 16%. W badaniach, które analizowały bezwzględne ryzyko, stwierdzono od 1,2 do 2,2 mniej zdarzeń sercowo-naczyniowych na 1000 osobolat.
Globalny przegląd literatury obejmował trzy bazy danych naukowych, a metaanaliza została przeprowadzona na podstawie badań randomizowanych fazy 3 oraz badań obserwacyjnych oceniających wpływ szczepienia przeciw półpaścowi na zdarzenia sercowo-naczyniowe. Kryteria włączenia do metaanalizy odpowiadały wytycznym Cochrane.
Do analizy włączono 19 badań; osiem badań obserwacyjnych oraz jedno randomizowane badanie kontrolowane (zbiorcza analiza bezpieczeństwa dwóch prób fazy 3, które nie były projektowane ani zasilone do oceny wpływu szczepienia przeciw półpaścowi na zdarzenia sercowo-naczyniowe). W dziewięciu badaniach spełniających kryteria metaanalizy 53,3% uczestników stanowili mężczyźni, a średni wiek badanych wynosił od 53,6 do 74 lat.
Dr Williams zaznaczył, że choć wyniki są obiecujące, dostępne dane mają pewne ograniczenia. Zdecydowana większość dowodów pochodziła z badań obserwacyjnych, które są podatne na błędy i nie pozwalają na wnioskowanie przyczynowo-skutkowe. Wszystkie analizowane badania koncentrowały się głównie na ocenie skuteczności szczepionki przeciw półpaścowi w zapobieganiu tej chorobie w populacji ogólnej, co może ograniczać możliwość uogólnienia wyników na osoby z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Wskazuje to na konieczność prowadzenia dalszych badań w tym obszarze.
Wcześniejsze badania dowodziły, że w następstwie półpaśca może dochodzić do przejściowego wzrostu ryzyka udaru i zawału serca, ale dotychczas brakowało potwierdzenia, czy szczepienie przeciw chorobie mogłoby to ryzyko obniżać.
Półpasiec, znany również jako herpes zoster, jest wynikiem reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca (VZV). Po pierwotnym zakażeniu wirus pozostaje utajony w układzie nerwowym i może reaktywować się w ciągu życia u około 1 na 3 osoby. VZV może także atakować duże i małe naczynia krwionośne w obrębie głowy, prowadząc do zapalenia i przebudowy naczyń, co może skutkować powikłaniami, w tym udarem mózgu.
Źródło: European Society of Cardiology
