Pacjent z ebolą leczony w Holandii. To czwarty przypadek związany z obecną epidemią, który trafił do Europy

Pacjent zakażony Bundibugyo virus, pracujący przy zwalczaniu epidemii eboli w Demokratycznej Republice Konga (DRK), został 1 października 2026 r. ewakuowany medycznie do Holandii i przyjęty do specjalistycznego oddziału izolacyjnego Leiden University Medical Center (LUMC). Zakażenie potwierdzono 29 września, jeszcze podczas pobytu pacjenta w DRK. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) określa ten przypadek jako czwarty związany z trwającą epidemią, który został sprowadzony do Europy, jednocześnie podkreślając, że ryzyko zakażenia dla ogólnej populacji europejskiej pozostaje bardzo niskie.

Co wiadomo o pacjencie leczonym w Holandii?

Według ECDC zakażenie Bundibugyo virus zostało potwierdzone u pracownika ochrony zdrowia 29 września 2026 r. Osoba ta pracowała w Demokratycznej Republice Konga, gdzie uczestniczyła w działaniach prowadzonych w związku z trwającą epidemią choroby wywołanej przez Bundibugyo virus.

Médecins Sans Frontières (MSF) potwierdziło następnie, że zakażona osoba jest członkiem personelu organizacji pracującym przy odpowiedzi na epidemię eboli w DRK. MSF nie ujawniło szczegółowych danych pacjenta, powołując się na tajemnicę medyczną i konieczność ochrony prywatności swojego pracownika. Oficjalne komunikaty nie podają m.in. jego wieku ani narodowości.

Pacjent został ewakuowany do Holandii w ramach zaplanowanego transportu medycznego prowadzonego zgodnie z procedurami dotyczącymi chorób wysoce zakaźnych. Wieczorem 1 października został przyjęty do jednostki wysokiego poziomu izolacji w Leiden University Medical Center w Leiden.

LUMC poinformował, że chory jest leczony w ścisłej izolacji. Szpital dysponuje specjalistycznymi pomieszczeniami oraz środkami ochrony indywidualnej dla personelu, a procedury dotyczące przyjmowania pacjentów z poważnymi chorobami zakaźnymi są regularnie ćwiczone. Placówka podkreśliła również, że obecność pacjenta z ebolą nie stwarza zagrożenia dla innych pacjentów ani osób odwiedzających szpital.

Do 7 października nie opublikowano szczegółowej aktualizacji dotyczącej przebiegu klinicznego choroby tego pacjenta. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zapowiedział, że kolejne komunikaty będą publikowane w przypadku istotnych nowych wydarzeń. Brak kolejnego komunikatu nie pozwala zatem wnioskować ani o wyzdrowieniu, ani o pogorszeniu stanu chorego.

Nie jest to przypadek transmisji eboli w Holandii

Z epidemiologicznego punktu widzenia istotne jest rozróżnienie pomiędzy wykryciem zakażenia na terytorium państwa europejskiego a planowanym transportem osoby, u której zakażenie rozpoznano wcześniej w regionie objętym epidemią.

W tym przypadku pacjent zachorował podczas pobytu w Demokratycznej Republice Konga i tam uzyskał dodatni wynik badania w kierunku Bundibugyo virus. Do Holandii został następnie przewieziony specjalistycznym transportem medycznym w celu leczenia. Nie ma więc podstaw do przedstawiania tego wydarzenia jako zakażenia nabytego w Holandii ani jako dowodu na transmisję wirusa w europejskiej populacji.

ECDC podkreśla, że medyczne ewakuacje zakażonych pracowników ochrony zdrowia, personelu organizacji humanitarnych lub osób uczestniczących w zwalczaniu epidemii są przewidywalnym elementem międzynarodowej odpowiedzi na tak dużą epidemię. Osoby te mają inny profil ekspozycji niż ogólna populacja, ponieważ mogą mieć bezpośredni kontakt z pacjentami, ich płynami ustrojowymi oraz materiałem potencjalnie zakaźnym.

Czwarty przypadek związany z obecną epidemią, który trafił do Europy

ECDC określa przypadek pacjenta leczonego w Holandii jako czwarty przypadek związany z aktualną epidemią Bundibugyo virus, który został sprowadzony do Europy. Wszystkie te przypadki były związane z pracą medyczną lub humanitarną na terenach objętych epidemią.

W maju 2026 r. lekarz ze Stanów Zjednoczonych pracujący w DRK został po rozpoznaniu zakażenia ewakuowany medycznie do Niemiec. Pacjent wyzdrowiał i został wypisany ze szpitala.

24 czerwca francuskie władze poinformowały o laboratoryjnie potwierdzonym zakażeniu Bundibugyo virus u lekarza, który powrócił z Demokratycznej Republiki Konga do Francji. Pacjent został odizolowany i następnie wyzdrowiał. Nie stwierdzono wtórnych przypadków zakażenia wśród monitorowanych kontaktów.

W lipcu zakażenie wykryto u kolejnego obywatela Stanów Zjednoczonych pracującego dla organizacji humanitarnej w DRK. Osoba ta została 13 lipca ewakuowana medycznie do Niemiec. Obecny pacjent leczony w Holandii jest czwartym potwierdzonym przypadkiem związanym z tą epidemią, który trafił do Europy.

Warto przy tym zaznaczyć, że w lipcu do Wielkiej Brytanii ewakuowano również osobę, która zajmowała się chorymi na ebolę w DRK, jednak była ona bezobjawowa i zastosowana izolacja miała charakter zapobiegawczy. Nie był to więc kolejny potwierdzony przypadek choroby.

ECDC: ryzyko dla mieszkańców Europy pozostaje bardzo niskie

Pomimo kolejnej ewakuacji zakażonego pacjenta do Europy ECDC nie zmieniło oceny ryzyka dla ogólnej populacji. Według agencji prawdopodobieństwo zakażenia osoby mieszkającej w Europie pozostaje bardzo niskie.

Wynika to przede wszystkim ze sposobu transmisji ortoebolawirusów. Bundibugyo virus nie przenosi się drogą powietrzną w sposób charakterystyczny dla wirusów takich jak wirus grypy czy SARS-CoV-2. Do zakażenia dochodzi wskutek bezpośredniego kontaktu z krwią lub innymi płynami ustrojowymi zakażonej, objawowej osoby albo zakażonego zwierzęcia, jak również z materiałami skażonymi zakaźnymi płynami ustrojowymi.

Według ECDC ludzie zasadniczo nie przenoszą wirusa przed wystąpieniem objawów. Okres inkubacji choroby może wynosić od 2 do 21 dni. Z tego powodu kluczowe znaczenie dla przerwania transmisji mają szybkie rozpoznanie przypadku, izolacja, diagnostyka laboratoryjna, identyfikacja i monitorowanie osób z kontaktu oraz rygorystyczne przestrzeganie zasad zapobiegania i kontroli zakażeń.

W przypadku planowanej ewakuacji medycznej ryzyko jest dodatkowo ograniczane przez wcześniejsze rozpoznanie zakażenia, odpowiednio przygotowany transport oraz bezpośrednie przekazanie chorego do wyspecjalizowanej jednostki izolacyjnej. ECDC ocenia, że przy prawidłowym stosowaniu tych procedur prawdopodobieństwo dalszej transmisji jest bardzo niskie.

Bundibugyo virus – istotna różnica względem Ebola virus

Obecna epidemia jest wywoływana przez Bundibugyo virus (BDBV). Wirus ten należy do ortoebolawirusów zdolnych do wywoływania ciężkiej choroby u człowieka. Choroba wywołana przez Bundibugyo virus jest określana jako Bundibugyo virus disease (BVD).

Rozróżnienie poszczególnych gatunków wirusa ma bezpośrednie znaczenie kliniczne i epidemiologiczne. Dostępna szczepionka Ervebo została opracowana przeciw chorobie wywołanej przez Ebola virus, wcześniej określany jako Zaire ebolavirus. WHO podkreśla, że nie ma obecnie zarejestrowanej szczepionki swoistej dla Bundibugyo virus disease.

W trakcie obecnej epidemii prowadzone są jednak badania nad możliwością wykorzystania dostępnych i eksperymentalnych interwencji. WHO wskazywała m.in. na badania nad kandydatami terapeutycznymi oraz ocenę potencjalnej ochrony zapewnianej przez istniejące szczepionki. Dostępne dowody nie pozwalają obecnie na rutynowe stosowanie Ervebo w zapobieganiu BVD; WHO rekomendowała jej użycie w tym wskazaniu w ramach protokołów badawczych.

Nie istnieje również zatwierdzone swoiste leczenie BVD. Podstawą postępowania pozostaje intensywna terapia wspomagająca, w tym odpowiednie nawodnienie, leczenie zaburzeń elektrolitowych i objawów oraz leczenie powikłań. Równolegle w DRK prowadzone są badania nad potencjalnymi terapiami, w tym przeciwciałami monoklonalnymi i lekami przeciwwirusowymi.

Nie opublikowano informacji pozwalających stwierdzić, jakie konkretnie leczenie przeciwwirusowe lub eksperymentalne – jeśli jakiekolwiek – otrzymuje pacjent hospitalizowany w Leiden.

Epidemia w Demokratycznej Republice Konga nadal się rozszerza

Przypadek leczony w Holandii jest bezpośrednim następstwem wyjątkowo dużej epidemii Bundibugyo virus disease rozwijającej się w Demokratycznej Republice Konga od maja 2026 r. WHO uznała ją 17 maja za Public Health Emergency of International Concern (PHEIC), czyli zagrożenie zdrowia publicznego o znaczeniu międzynarodowym.

Według danych ECDC aktualnych 6 października, obejmujących raportowanie z DRK do 4 października, w kraju potwierdzono 8603 przypadki, w tym 4148 zgonów związanych z chorobą. W izolacji hospitalizowanych było 896 pacjentów, a 2235 osób z potwierdzonym zakażeniem wyzdrowiało. Dane te podlegają bieżącej weryfikacji i harmonizacji, dlatego kolejne raporty mogą zawierać korekty.

Najbardziej dotknięta pozostaje prowincja Ituri, w której do tego momentu zgłoszono 6450 przypadków i 2968 zgonów. W North Kivu raportowano 1729 przypadków i 1005 zgonów. Transmisję odnotowano również w South Kivu, Haut-Uélé, Tshopo, Bas-Uélé i Sud Ubangi.

Skala epidemii ma znaczenie również dla państw europejskich. Im większa liczba zakażeń i im dłużej utrzymuje się intensywna transmisja w DRK, tym większe jest prawdopodobieństwo kolejnych zakażeń wśród personelu medycznego i humanitarnego oraz sporadycznych przypadków wymagających ewakuacji lub rozpoznawanych po powrocie do Europy.

Nie oznacza to jednak, że ECDC oczekuje trwałej transmisji Bundibugyo virus w Europie. Najważniejszym zadaniem systemów ochrony zdrowia pozostaje utrzymywanie gotowości: możliwość szybkiego rozpoznania osoby z odpowiednim wywiadem epidemiologicznym, bezpieczne pobranie materiału diagnostycznego, natychmiastowa izolacja, właściwe środki ochrony indywidualnej oraz sprawne ustalenie osób z kontaktu.

Co oznacza przypadek w Holandii z perspektywy epidemiologicznej?

Sam fakt hospitalizacji osoby zakażonej Bundibugyo virus w europejskim szpitalu nie jest równoznaczny z pojawieniem się lokalnej transmisji eboli w Europie. Obecny przypadek jest medyczną ewakuacją osoby zakażonej podczas pracy w regionie objętym intensywną epidemią.

Jednocześnie jest to kolejny praktyczny test europejskich systemów przygotowania na choroby wysoce zakaźne. Specjalistyczny transport, natychmiastowa izolacja, wyspecjalizowany personel oraz rygorystyczne procedury zapobiegania zakażeniom mają zasadnicze znaczenie dla utrzymania ryzyka wtórnej transmisji na bardzo niskim poziomie.

Przypadek przypomina również, że największe ryzyko ponoszą obecnie osoby bezpośrednio zaangażowane w opiekę nad chorymi i zwalczanie epidemii w Demokratycznej Republice Konga. ECDC podkreśla, że kolejne zakażenia w tej grupie nie są nieoczekiwane i same w sobie nie zmieniają oceny ryzyka dla ogólnej populacji Europy.