Szybki test w diagnostyce trudnych do leczenia szczepów VRE
Jednoczesna detekcja VanA i VanB może poprawić skuteczność leczenia zakażeń wywołanych przez VRE
Nowoczesny test diagnostyczny oparty na przeciwciałach może istotnie zmienić podejście do wykrywania enterokoków Enterococcus faecium opornych na wankomycynę (VRE). Opracowywane rozwiązanie umożliwia jednoczesną detekcję dwóch kluczowych mechanizmów oporności – VanA i VanB – co może przełożyć się na poprawę skuteczności terapii oraz ograniczenie transmisji zakażeń szpitalnych.
Tło: Enterococcus faecium i znaczenie kliniczne VRE
Enterokoki Enterococcus faecium stanowią istotny element mikrobioty jelitowej człowieka, jednak w warunkach szpitalnych mogą przekształcać się w patogeny oportunistyczne o dużym znaczeniu klinicznym. Bakteria ta wykazuje naturalną oporność na wiele antybiotyków, co znacząco ogranicza możliwości terapeutyczne. Szczególnie narażone na ciężki przebieg zakażenia są osoby z immunosupresją, pacjenci w oddziałach intensywnej terapii oraz chorzy poddawani długotrwałej antybiotykoterapii.
Mechanizmy oporności VanA i VanB oraz wyzwania diagnostyczne
Enterokoki Enterococcus faecium oporne na wankomycynę (VRE) należą do najbardziej problematycznych drobnoustrojów wielolekoopornych w środowisku szpitalnym. Mechanizm oporności opiera się na obecności kompleksów enzymatycznych VanA lub VanB, które modyfikują docelowe miejsce działania wankomycyny, prowadząc do utraty jej skuteczności. Istotnym wyzwaniem diagnostycznym pozostaje wariant VanB, który często nie jest wiarygodnie wykrywany w rutynowych testach wrażliwości. W konsekwencji może to prowadzić do wdrożenia nieskutecznej terapii oraz sprzyjać dalszemu szerzeniu się patogenu.
Test oparty na przeciwciałach: założenia projektu
Zespół badawczy kierowany przez dr. Alexandra Klimkę z Deutsches Zentrum für Infektionsforschung (DZIF), działający w ramach Institut für Medizinische Mikrobiologie, Immunologie und Hygiene (IMMIH), we współpracy z dr. Paulem Higginsem oraz belgijskim partnerem przemysłowym, opracowuje szybki test diagnostyczny oparty na przeciwciałach. Celem projektu jest wiarygodne wykrywanie ekspresji zarówno VanA, jak i VanB w materiałach klinicznych.
Walidacja prototypu i kolejne kroki rozwoju
Prototyp testu poddawany jest walidacji z wykorzystaniem szerokiego spektrum izolatów klinicznych oraz modelu jelita in vitro opracowanego przez dr. Thomasa Fließwassera (UK Bonn). Kolejnym etapem rozwoju będzie doprowadzenie testu do gotowości rynkowej we współpracy z partnerem przemysłowym. „Naszym celem jest opracowanie testu, który pozwoli na pewne wykrywanie obu mechanizmów oporności i będzie łatwy do wdrożenia w rutynowej diagnostyce laboratoryjnej” – podkreśla dr Alexander Klimka.
Wdrożenie w rutynowej diagnostyce: perspektywa kliniczna
Równolegle prowadzone są badania kliniczne mające na celu ocenę możliwości integracji testu z codzienną praktyką diagnostyczną. Dr Tamara Rügamer, Oberärztin w IMMIH, analizuje, czy nowa metoda może zostać skutecznie wdrożona w środowisku uniwersyteckiego laboratorium diagnostycznego. Oczekuje się, że zastosowanie testu przyczyni się do uproszczenia procedur, zwiększenia czułości i swoistości diagnostyki oraz ograniczenia kosztów związanych z identyfikacją VRE.
Doświadczenie translacyjne i potencjał komercjalizacji
Uniklinik Köln oraz DZIF posiadają bogate doświadczenie w zakresie translacyjnego rozwoju testów diagnostycznych. Zespół dr. Klimki i dr. Higginsa, we współpracy z partnerem przemysłowym, doprowadził wcześniej do opracowania i wdrożenia dwóch testów szybkich do detekcji karbapenemaz u Acinetobacter baumannii (OXA-23 K-SeT w 2018 roku oraz RESIST-ACINETO w 2022 roku), co potwierdza potencjał skutecznej komercjalizacji nowych rozwiązań diagnostycznych.
Źródło: Deutsches Zentrum für Infektionsforschung
