Nowe systemy ochrony pacjentów podczas zdarzeń chemicznych, biologicznych i radiologicznych
Fraunhofer IMWS pracuje nad materiałami, odzieżą ochronną i systemami transportowymi dla pacjentów wymagających ewakuacji w warunkach skażenia.
Pacjenci wymagający stałego leczenia, osoby o ograniczonej mobilności oraz chorzy, którzy nie są zdolni do samodzielnej ewakuacji, mogą wymagać odrębnych metod ochrony podczas zdarzeń chemicznych, biologicznych, radiologicznych i nuklearnych. W projekcie „CBRN-Rescue” naukowcy z Fraunhofer-Institut für Mikrostruktur von Werkstoffen und Systemen IMWS pracują nad sprzętem ochronnym, systemami transportowymi oraz procedurami ratunkowymi dostosowanymi do potrzeb różnych grup pacjentów.
Sytuacje zagrożenia CBRN wyzwaniem dla ratownictwa i ochrony zdrowia
Zdarzenia związane z zagrożeniami chemicznymi, biologicznymi, radiologicznymi i nuklearnymi, określanymi łącznie skrótem CBRN, stawiają przed służbami ratowniczymi oraz systemem ochrony zdrowia szczególnie trudne zadania. Konieczne jest jednoczesne ograniczenie ekspozycji na niebezpieczną substancję, zabezpieczenie ratowników, ewakuacja poszkodowanych oraz kontynuowanie niezbędnych procedur medycznych.
W projekcie badawczym „CBRN-Rescue” Fraunhofer-Institut für Mikrostruktur von Werkstoffen und Systemen IMWS uczestniczy w opracowywaniu nowych koncepcji ochrony i ratowania pacjentów znajdujących się w takich sytuacjach. Celem przedsięwzięcia jest zwiększenie bezpieczeństwa osób dotkniętych zdarzeniem oraz wyposażenie służb ochrony ludności w rozwiązania możliwe do wykorzystania w rzeczywistych warunkach operacyjnych.
Dotychczasowe rozwiązania koncentrują się przede wszystkim na ratownikach
W przypadku zdarzeń CBRN dostępne są różne koncepcje działania, procedury operacyjne i rodzaje wyposażenia ochronnego. Obowiązujące rozwiązania są jednak ukierunkowane przede wszystkim na zabezpieczenie strażaków, ratowników medycznych, personelu dekontaminacyjnego i innych członków zespołów interwencyjnych.
Specyficzne potrzeby pacjentów przebywających w strefie zagrożenia były dotąd uwzględniane w ograniczonym zakresie. Tymczasem stan zdrowia, poziom samodzielności oraz konieczność kontynuowania określonych interwencji medycznych mogą istotnie wpływać na sposób ochrony, transportu i ewakuacji chorego.
Odrębnych rozwiązań mogą wymagać między innymi osoby z ograniczoną mobilnością, pacjenci nieprzytomni, chorzy korzystający ze sprzętu medycznego oraz osoby, u których przerwanie leczenia lub monitorowania mogłoby prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia. W takich przypadkach standardowe środki ochrony przeznaczone dla osób zdolnych do samodzielnego poruszania się mogą okazać się niewystarczające.
Projekt „CBRN-Rescue” ma uwzględniać różne grupy pacjentów
Celem projektu „CBRN-Rescue” jest opracowanie środków ochrony i ratowania dostosowanych do potrzeb konkretnych grup pacjentów. Rozwiązania mają wspierać ochronę ludności podczas zdarzeń CBRN, w tym w sytuacjach, w których ewakuacja odbywa się w warunkach skażenia lub podejrzenia skażenia.
Centralnym elementem projektu jest stworzenie całościowej koncepcji obejmującej zarówno działania prewencyjne, jak i działania podejmowane już po wystąpieniu zagrożenia. Opracowywane mają być nie tylko elementy wyposażenia, lecz także praktyczne zalecenia dla pacjentów, opiekunów oraz służb uczestniczących w akcji.
Projekt jest realizowany wspólnie z partnerami reprezentującymi straż pożarną, ratownictwo medyczne, ochronę ludności, zarządzanie kryzysowe oraz opiekę medyczną. Zaangażowanie użytkowników końcowych ma pomóc w dostosowaniu nowych systemów do realnych warunków pracy, w tym do ograniczonej przestrzeni, presji czasu, konieczności stosowania środków ochrony indywidualnej oraz trudności w komunikowaniu się z poszkodowanymi.
Od kombinezonów ochronnych po systemy transportowe
W ramach projektu planowane jest opracowanie wyposażenia przeznaczonego dla pacjentów o różnym stopniu samodzielności. Osoby zdolne do samodzielnego poruszania się mogłyby korzystać ze specjalnie zaprojektowanych kombinezonów ochronnych, uwzględniających ich stan zdrowia oraz możliwość wykonania podstawowych czynności bez pomocy ratowników.
Dla pacjentów niezdolnych do samodzielnej ewakuacji przewidziano opracowanie specjalnych ochronnych systemów transportowych, określonych w materiale źródłowym jako transportowe worki typu body bag. W tym kontekście nie chodzi jednak o worki przeznaczone do transportu zwłok, lecz o zamknięte osłony transportowe umożliwiające zabezpieczenie żywego pacjenta przed skażeniem lub ograniczenie rozprzestrzeniania się niebezpiecznej substancji.
Projektanci muszą pogodzić kilka potencjalnie sprzecznych wymagań. System powinien zapewniać odpowiednią barierę ochronną, a równocześnie umożliwiać transport chorego, kontrolę jego stanu, utrzymanie drożności dróg oddechowych oraz – zależnie od sytuacji – dostęp do urządzeń i przewodów medycznych.
Fraunhofer IMWS oceni materiały i ich właściwości ochronne
Fraunhofer IMWS odpowiada za istotną część prac dotyczących projektowania i oceny systemów ochronnych. Instytut specjalizuje się między innymi w opracowywaniu, charakteryzowaniu i optymalizacji funkcjonalnych materiałów tekstylnych oraz materiałów polimerowych przeznaczonych do pracy w wymagających warunkach.
W ramach projektu badane będą odpowiednie materiały i ich kombinacje. Analizy mają obejmować skuteczność ochrony przed chemicznymi i biologicznymi czynnikami niebezpiecznymi, a także właściwości mechaniczne, trwałość oraz możliwość dekontaminacji.
W naszym obszarze działalności dysponujemy wieloletnim doświadczeniem w opracowywaniu, charakteryzowaniu i optymalizacji funkcjonalnych materiałów tekstylnych i polimerowych przeznaczonych do wymagających warunków użytkowania. W ramach projektu badamy odpowiednie materiały i ich kombinacje pod względem działania ochronnego wobec chemicznych i biologicznych substancji niebezpiecznych, a także ich właściwości mechanicznych, trwałości i możliwości dekontaminacji.
Kolejnym obszarem prac będzie materiałoznawcza analiza opracowywanych systemów ochronnych i transportowych. Za pomocą nowoczesnych metod analitycznych naukowcy mają badać zależności między strukturą materiałów a ich właściwościami użytkowymi. Pozwoli to ocenić wydajność poszczególnych rozwiązań oraz celowo modyfikować ich konstrukcję.
Ocena ma dotyczyć nie tylko właściwości barierowych, lecz także komfortu użytkowania, odporności mechanicznej i praktycznej przydatności w działaniach ratowniczych. W warunkach operacyjnych zbyt ciężki, sztywny lub trudny do założenia system ochronny może ograniczać sprawność zespołu, nawet jeśli laboratoryjnie zapewnia wysoki poziom ochrony.
Co wiemy
- Projekt obejmuje rozwiązania przeznaczone dla pacjentów samodzielnych i niesamodzielnych.
- Badania mają dotyczyć ochrony przed chemicznymi i biologicznymi czynnikami niebezpiecznymi.
- Oceniane będą właściwości mechaniczne, trwałość i możliwość dekontaminacji materiałów.
- W prace zaangażowani są przedstawiciele ratownictwa, straży pożarnej, ochrony ludności i opieki medycznej.
Czego jeszcze nie wiemy
- Nie przedstawiono jeszcze wyników badań laboratoryjnych ani terenowych.
- Nie wiadomo, jaki poziom ochrony zapewnią ostateczne prototypy.
- Nie podano, w jakim zakresie systemy umożliwią wykonywanie procedur medycznych podczas transportu.
- Nie są jeszcze znane koszty, wymagania logistyczne ani możliwości wdrożenia rozwiązań na większą skalę.
Potencjalne znaczenie dla ochrony ludności i szpitali
Rozwiązania opracowywane w projekcie mogą mieć znaczenie nie tylko podczas masowych zdarzeń CBRN. Potencjalnymi użytkownikami mogą być również zespoły ratownictwa medycznego, szpitalne oddziały ratunkowe, jednostki straży pożarnej, zespoły dekontaminacyjne i placówki przygotowujące procedury postępowania z pacjentami skażonymi.
Szczególne wyzwanie stanowi organizacja pomocy osobom, które nie mogą samodzielnie opuścić strefy zagrożenia lub wymagają podtrzymywania funkcji życiowych. Odpowiednio zaprojektowany system transportowy może potencjalnie ograniczyć ekspozycję chorego, ratowników i kolejnych ogniw systemu opieki zdrowotnej. Musi jednak zostać sprawdzony pod kątem bezpieczeństwa klinicznego, ergonomii, szczelności, odporności materiałowej i możliwości prowadzenia dekontaminacji.
Projekt jest finansowany przez Bundesamt für Bevölkerungsschutz und Katastrophenhilfe. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w materiale prasowym prace mają potrwać do stycznia 2028 roku.
Źródło: Informationsdienst Wissenschaft, Praxistaugliche Schutzkonzepte für Patientengruppen in CBRN-Gefahrenlagen
