Dlaczego młode kobiety rzadko korzystają z badań w kierunku chlamydiozy?

Zakażenie Chlamydia trachomatis jest najczęstszą bakteryjną chorobą przenoszoną drogą płciową. Nieleczone, szczególnie u młodych kobiet, może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, w tym do niepłodności. Mimo że w Niemczech kobiety do ukończenia 25. roku życia mają prawo do corocznego, bezpłatnego badania przesiewowego w kierunku chlamydiozy, oferta ta nie jest w wystarczającym stopniu wykorzystywana. Nowy projekt badawczy realizowany w Bonn ma na celu poprawę wczesnego wykrywania i szybkiego leczenia zakażeń.

Projekt „FemScreen-CT – wielowymiarowa analiza testu w kierunku chlamydiozy u kobiet w wieku od 16 do 25 lat” jest prowadzony przez zespół badań nad opieką zdrowotną w Universitätsklinikum Bonn (UKB) we współpracy z Institut für Hygiene und Öffentliche Gesundheit (IHPH) przy UKB. Badacze analizują czynniki sprzyjające gotowości do udziału w badaniach przesiewowych, a także bariery, które dotychczas uniemożliwiały powszechne wdrożenie screeningu w Niemczech. Długofalowym celem jest skuteczne zwiększenie liczby wykonywanych testów oraz ograniczenie liczby nowych zakażeń poprzez przerwanie łańcuchów transmisji. Projekt jest finansowany przez Innovationsfond des Gemeinsamen Bundesausschusses (G-BA) przez okres dwóch lat kwotą 1 miliona euro.

Zakażenia chlamydiami należą do najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową na świecie, a szczególnie narażeni są nastolatkowie i młodzi dorośli. Przebieg zakażenia jest często bezobjawowy lub skąpoobjawowy, co sprawia, że choroba pozostaje niewykryta. U kobiet nieleczona infekcja może prowadzić do stanów zapalnych macicy, jajowodów i jajników, zwiększając ryzyko ciąży pozamacicznej oraz późniejszej niepłodności. W przypadku wczesnego rozpoznania zakażenie jest zazwyczaj skutecznie leczone antybiotykami. Pomimo tego aktualne dane wskazują, że program badań przesiewowych nie dociera w wystarczającym stopniu do młodych kobiet.

Cel: szerokie wykorzystanie badań przesiewowych w kierunku chlamydiozy

„Chcemy zidentyfikować czynniki sprzyjające korzystaniu z badań przesiewowych, ale także rozpoznać bariery i wyzwania związane z edukacją zdrowotną, samym screeningiem oraz przyczyny rezygnacji z badań” – podkreśla prof. dr Nadine Scholten, kierująca Forschungsstelle für Gesundheitskommunikation und Versorgungsforschung (CHSR) w UKB oraz profesor psychosomatycznych i psychoonkologicznych badań nad opieką zdrowotną na Uniwersytecie w Bonn. W ramach projektu FemScreen-CT prowadzone są anonimowe ogólnokrajowe ankiety wśród aktywnych seksualnie kobiet w wieku 16–25 lat, dotyczące ich wiedzy, postaw wobec chlamydiozy oraz znajomości dostępnych badań. Uwzględniana jest również perspektywa lekarzy ginekologów prowadzących praktyki ambulatoryjne, którzy są ankietowani w zakresie oferowania screeningu.

Uzupełnieniem badań ankietowych jest analiza anonimowych danych rozliczeniowych z praktyk lekarskich, pozwalająca ocenić rzeczywistą sytuację opieki zdrowotnej w Niemczech. Przeprowadzana jest także analiza ekonomiki zdrowia, obejmująca koszty badań przesiewowych w zestawieniu z korzyściami dla pacjentek. „Naszym celem jest opracowanie konkretnych rekomendacji dotyczących ustawowo oferowanego screeningu w kierunku chlamydiozy” – wyjaśnia Finn Seliger, specjalista w zakresie badań nad opieką zdrowotną w CHSR. „W przypadku powodzenia projektu rekomendacje te powinny przyczynić się do zwiększenia wykorzystania badań przesiewowych”.

Już w trakcie realizacji projektu oceniana jest również wykonalność anonimowego informowania partnerów seksualnych osób zakażonych, co może skutecznie pomóc w przerywaniu łańcuchów zakażeń. Autorzy projektu wskazują także na możliwość przeniesienia uzyskanych wniosków na inne choroby przenoszone drogą płciową.

Instytucje uczestniczące w projekcie

Partnerami konsorcjum są Institut für Hygiene und Öffentliche Gesundheit am UKB, Institut für Gesundheitsökonomie und Klinische Epidemiologie der Uniklinik Köln, DAK-Gesundheit, Techniker Krankenkasse oraz Robert Koch-Institut. Partnerami współpracującymi są Zentralinstitut für die kassenärztliche Versorgung (Zi), AOK Rheinland/Hamburg oraz WIR – Zentrum für Sexuelle Gesundheit und Medizin am Klinikum Bochum.

Universitätsklinikum Bonn