Eksperci apelują do WHO: toksoplazmoza wymaga globalnej strategii
Autorzy publikacji podkreślają znaczenie profilaktyki w ciąży, bezpieczeństwa żywności, czystej wody i dostępu do opieki prenatalnej.
Toksoplazmoza pozostaje jedną z najczęstszych chorób pasożytniczych człowieka, ale jej znaczenie dla zdrowia publicznego jest nadal niedoszacowane. Autorzy międzynarodowego stanowiska opublikowanego w PLOS Neglected Tropical Diseases apelują o formalne uznanie toksoplazmozy przez World Health Organization za zaniedbaną chorobę tropikalną.
W artykule:
- Globalna skala zakażeń Toxoplasma gondii
- Toksoplazmoza oczna i ryzyko trwałej utraty wzroku
- Drogi transmisji pasożyta
- Zagrożenia w ciąży i konsekwencje dla dzieci
- Znaczenie działań One Health
- Postulat uznania toksoplazmozy za zaniedbaną chorobę tropikalną
Globalny apel o uznanie toksoplazmozy za istotne zagrożenie zdrowia publicznego
Jedna trzecia światowej populacji jest zakażona pasożytem Toxoplasma, który może wywoływać toksoplazmozę oczną – infekcję oka zdolną do uszkodzenia siatkówki i prowadzącą do trwałej utraty widzenia.
Choć toksoplazmoza bywa często postrzegana jako nieunikniony element codziennych kontaktów człowieka ze zwierzętami, eksperci podkreślają, że jest to choroba, której można zapobiegać i którą można kontrolować.
Nowa globalna publikacja, kierowana przez Associate Professor João Furtado z University of São Paulo oraz Professor Justine Smith z Flinders University, połączyła ekspertów z obu Ameryk, Europy, Afryki i Azji. Autorzy wzywają, aby toksoplazmoza została formalnie uznana przez World Health Organization za zaniedbaną chorobę tropikalną, czyli neglected tropical disease.
Niedoceniane znaczenie toksoplazmozy ocznej
Senior author publikacji, Professor Justine Smith, międzynarodowo uznana okulistka z FHMRI Eye & Vision at Flinders University, wskazuje, że wpływ toksoplazmozy na narząd wzroku jest poważny, ale w globalnych strategiach zdrowotnych pozostaje szeroko pomijany.
„Toksoplazmoza jest jedną z głównych infekcji oka i istotną przyczyną utraty wzroku na świecie, a mimo to poświęca się jej ograniczoną uwagę w globalnych programach zdrowotnych” – mówi Professor Smith.
Jak podkreśla, uznanie toksoplazmozy przez WHO mogłoby umożliwić znaczący postęp w zakresie profilaktyki i leczenia tej infekcji.
Jak dochodzi do zakażenia?
Do zakażenia może dojść po spożyciu niedogotowanego mięsa, skażonych produktów roślinnych lub wody, a także w wyniku ekspozycji na kał kotów. W ciąży zakażenie może zostać przeniesione na płód, prowadząc do poronienia albo trwałego uszkodzenia mózgu i oka. U wielu dzieci dotkniętych zakażeniem wrodzonym problemy ze wzrokiem rozwijają się lub nasilają z czasem.
Lead author publikacji, Associate Professor João Furtado, brazylijski okulista, badacz i nauczyciel akademicki związany z University of São Paulo, zaznacza, że toksoplazmoza jest chorobą często źle rozumianą.
„Toksoplazmoza bywa postrzegana jako nieunikniona, ale ma dobrze scharakteryzowane drogi transmisji i można jej zapobiegać oraz ją kontrolować” – mówi Associate Professor Furtado.
Najcięższe skutki dotyczą społeczności z ograniczonym dostępem do opieki
Według autorów najpoważniejsze następstwa toksoplazmozy, w tym ślepota, występują w społecznościach z ograniczonym dostępem do opieki zdrowotnej, bezpiecznej żywności, czystej wody i opieki prenatalnej.
Associate Professor Furtado podkreśla, że wpływ choroby można ograniczyć dzięki praktycznym działaniom zdrowia publicznego, takim jak poprawa bezpieczeństwa żywności, dostęp do czystej wody, sanitacja oraz lepszy dostęp do opieki przedporodowej.
Mimo globalnego obciążenia toksoplazmoza otrzymuje mniej środków na badania i mniej uwagi politycznej niż choroby o podobnym lub nawet mniejszym wpływie zdrowotnym. Zdaniem autorów formalne uznanie jej za zaniedbaną chorobę tropikalną mogłoby odblokować finansowanie badań, profilaktyki i leczenia.
Toksoplazmoza w programach zdrowia matki i dziecka
Professor Smith wskazuje, że klasyfikacja toksoplazmozy jako neglected tropical disease mogłaby pomóc państwom w integrowaniu profilaktyki toksoplazmozy z programami zdrowia matki i dziecka, systemami bezpieczeństwa żywności oraz podstawową opieką zdrowotną.
Takie uznanie umieściłoby również chorobę w globalnej agendzie One Health, wzmacniając skoordynowane działania obejmujące zdrowie ludzi, zdrowie zwierząt, rolnictwo i środowisko.
„Zajęcie się toksoplazmozą wymaga współpracy wielu dziedzin” – podkreśla Associate Professor Furtado.
Plan działania: badania przesiewowe, bezpieczna żywność i woda
Zespół autorów zwraca uwagę, że inne choroby po klasyfikacji jako zaniedbane choroby tropikalne odnotowały szybki postęp, w tym poprawę wyników zdrowotnych. W czasie, gdy ramy WHO dotyczące neglected tropical diseases akcentują równość, integrację i działania wielosektorowe, toksoplazmoza stanowi – zdaniem autorów – wyraźną i możliwą do rozwiązania lukę wymagającą korekty.
„Nasze stanowisko jest wezwaniem do działania, aby wreszcie odpowiedzieć na niedopuszczalne globalne obciążenie zdrowotne związane z toksoplazmozą” – mówi Professor Smith.
Publikacja przedstawia również praktyczną mapę działań, obejmującą lepsze badania przesiewowe w ciąży, poprawę bezpieczeństwa żywności i wody oraz skoordynowane odpowiedzi globalne.
Źródło: PLOS Neglected Tropical Diseases, Toxoplasmosis meets the World Health Organization criteria for a neglected tropical disease.
DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pntd.0014425
