Naukowcy identyfikują cztery typy odpowiedzi organizmu na szczepionki przeciw COVID-19

Dwóch pracowników ochrony zdrowia otrzymuje szczepionkę przeciw COVID-19 tego samego dnia. U obu początkowo obserwuje się silną odpowiedź przeciwciał, ale sześć miesięcy później tylko jeden z nich pozostaje zdrowy, podczas gdy drugi ulega zakażeniu. Nowe badania opublikowane w Science Translational Medicine mogą pomóc wyjaśnić tę różnicę.

Zespół naukowców z Uniwersytetu w Nagoi w Japonii przez 18 miesięcy monitorował poziomy przeciwciał u 2526 osób, analizując odpowiedzi immunologiczne po szczepieniach podstawowych i dawkach przypominających. Dzięki długoterminowemu śledzeniu oraz analizie komputerowej opartej na sztucznej inteligencji udało się wyróżnić cztery wyraźne wzorce odpowiedzi immunologicznej:

• odporni długotrwale (durable responders) – osoby utrzymujące wysokie poziomy przeciwciał przez dłuższy czas,
• szybko tracący odporność (rapid-decliners) – początkowo silna odpowiedź, ale gwałtowny spadek poziomu przeciwciał,
• odpowiadający słabo i podatni (vulnerable responders) – niska produkcja przeciwciał i ich szybki spadek,
• pośredni (intermediate responders) – mieszane cechy pomiędzy powyższymi grupami.

Największym zaskoczeniem okazała się grupa rapid-decliners. Mimo imponującego początkowego wzrostu przeciwciał, osoby te szybciej ulegały infekcjom niż pozostali uczestnicy. Badacze zwracają uwagę, że jednorazowe oznaczenie IgG nie pozwalało na przewidzenie tego ryzyka – dopiero analiza zmian poziomu przeciwciał w czasie ujawniła charakterystyczny wzorzec.

Dodatkowo wykazano, że osoby z niższymi stężeniami przeciwciał IgA(S) – odgrywających kluczową rolę w ochronie błon śluzowych nosa i gardła – były bardziej narażone na infekcje przełamujące odporność poszczepienną. Istniała silna korelacja pomiędzy poziomami IgA(S) we krwi a poziomami w nosie, co sugeruje, że badania krwi mogą być wiarygodnym wskaźnikiem ochrony immunologicznej w drogach oddechowych.

Według autorów, identyfikacja osób z szybkim spadkiem odporności może w przyszłości prowadzić do bardziej spersonalizowanych strategii szczepień, w tym do indywidualizacji częstotliwości podawania dawek przypominających. Jednak, jak podkreśla prof. Shingo Iwami z Uniwersytetu w Nagoi, konieczne są dalsze badania nad biologicznymi mechanizmami szybkiego spadku poziomu przeciwciał oraz ocena, czy testy serologiczne będą mogły być stosowane na szeroką skalę w praktyce klinicznej.

Źródło: Science Translational Medicine, Longitudinal antibody titers measured after COVID-19 mRNA vaccination can identify individuals at risk for subsequent infection
DOI: http://dx.doi.org/10.1126/scitranslmed.adv4214