Szczepionka przeciw grypie może chronić przed zawałem serca i udarem nawet u osób, które ulegną zakażeniu
Grypa jako czynnik wyzwalający zawał i udar – rola szczepień w redukcji ryzyka
Szczepienie przeciwko grypie może istotnie zmniejszać ryzyko zawału serca oraz udaru mózgu związanego z infekcją wirusem grypy – nawet u osób, które mimo szczepienia zachorują. Takie wnioski płyną z badania opublikowanego w czasopiśmie Eurosurveillance.
Wiadomo, że zakażenie wirusem grypy zwiększa krótkoterminowe ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych. Dotychczasowe dane wskazywały, że szczepienia ograniczają to ryzyko głównie poprzez zapobieganie samej infekcji. Badanie przeprowadzone przez Croci i wsp., obejmujące 1221 osób dorosłych w wieku ≥40 lat w Danii, miało na celu ocenę, w jakim stopniu ryzyko to wzrasta po zakażeniu oraz czy szczepienie może je redukować również w przypadku przełamania odporności poszczepiennej.
Autorzy podkreślają, że jeśli wyniki zostaną potwierdzone w innych populacjach, mogą one wzmocnić argumenty za priorytetyzacją szczepień przeciw grypie w grupach wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego oraz wpłynąć na aktualizację zaleceń w Europie.
Wyraźny wzrost hospitalizacji z powodu incydentów sercowo-naczyniowych po zakażeniu grypą
Badanie wykorzystało dane z duńskich rejestrów zdrowotnych z lat 2014–2025. Analizie poddano osoby w wieku ≥40 lat, u których po raz pierwszy doszło do hospitalizacji z powodu zawału serca lub udaru mózgu w ciągu około roku od potwierdzonego laboratoryjnie zakażenia wirusem grypy. Uwzględniono dziewięć kolejnych sezonów grypowych, analizując okres 365 dni przed i po dodatnim wyniku testu.
W badanej populacji znalazło się 660 mężczyzn i 561 kobiet, z medianą wieku wynoszącą 75 lat. Większość hospitalizacji dotyczyła udaru mózgu (65%), natomiast 35% przypadków stanowił zawał serca. Spośród 1231 potwierdzonych zakażeń wirusem grypy (PCR), około połowa wystąpiła u osób wcześniej zaszczepionych.
Do analizy wykorzystano regresję Poissona warunkową oraz metodę self-controlled case series, która pozwala porównywać ryzyko zdarzeń w różnych okresach u tej samej osoby, eliminując wpływ czynników indywidualnych, takich jak choroby współistniejące, predyspozycje genetyczne czy status socjoekonomiczny. Aby ograniczyć efekt odwrotnej przyczynowości, wykluczono okres dwóch tygodni poprzedzających wykonanie testu.
Najwyższe ryzyko pierwszorazowej hospitalizacji z powodu incydentu sercowo-naczyniowego odnotowano w pierwszym tygodniu po potwierdzeniu zakażenia grypą. W tym czasie ryzyko udaru mózgu wzrastało trzykrotnie, natomiast ryzyko zawału serca aż pięciokrotnie w porównaniu z innymi okresami obserwacji.
Szczepienie redukuje ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych mimo zakażenia
Istotnym wnioskiem badania jest obserwacja, że wzrost ryzyka był o około 50% niższy u osób, które zostały zaszczepione przeciw grypie w danym sezonie, mimo że doszło u nich do zakażenia.
Wskazuje to, że szczepienie może wywierać efekt ochronny nie tylko poprzez zmniejszenie częstości zakażeń, ale również poprzez łagodzenie ich konsekwencji ogólnoustrojowych, w tym odpowiedzi zapalnej i destabilizacji układu sercowo-naczyniowego.
Ograniczenia badania i implikacje kliniczne
Autorzy zaznaczają, że badanie nie uwzględniało różnic w skuteczności poszczególnych typów szczepionek przeciw grypie, która może się zmieniać w zależności od dopasowania do krążących szczepów wirusa. Nie analizowano także wpływu czasu szczepienia ani różnic między płciami.
Dodatkowo, wyniki mogą nie być w pełni bezpośrednio przenaszalne na inne populacje o odmiennej epidemiologii grypy, systemach opieki zdrowotnej czy strategiach szczepień.
Znaczenie dla zdrowia publicznego
Podkreślenie podwójnego efektu ochronnego szczepień – zarówno przed samym zakażeniem, jak i jego powikłaniami sercowo-naczyniowymi – może mieć istotne znaczenie dla zdrowia publicznego. Uwzględnienie tych dodatkowych korzyści w analizach ekonomicznych może również wzmocnić argumentację na rzecz szerokiego wdrażania programów szczepień przeciw grypie.
Źródło: Eurosurveillance, Influenza vaccine could protect against heart attack and stroke even among people who get infected
DOI: http://dx.doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2026.31.13.2500706
