Escherichia albertii – niedoceniany patogen jelitowy o potencjale zoonotycznym

Escherichia albertii, początkowo zidentyfikowana jako Hafnia alvei za pomocą komercyjnego testu biochemicznego API 20E, została po raz pierwszy wyizolowana w 1989 roku w Bangladeszu od niemowlęcia z biegunką. W kolejnych latach wykazano jednak, że bakteria ta stanowi nowy gatunek – E. albertii – ze względu na podobieństwa biochemiczne i genetyczne do rodzaju Escherichia, przy jednoczesnym wyraźnym odróżnieniu od wszystkich wcześniej znanych gatunków tego rodzaju.

E. albertii posiada wiele cech patogenności, w tym jedną kluczową: zdolność do wytwarzania zmian typu attaching and effacing (A/E) w błonie śluzowej jelita. Zmiany te są mediowane przez geny zlokalizowane na wyspie patogenności o wielkości około 35 kb, określanej jako locus of enterocyte effacement. Z tego względu E. albertii zaliczana jest do rodziny patogenów A/E.

Mimo rosnącej liczby danych, wiedza na temat tego drobnoustroju pozostaje niepełna. W celu uzupełnienia istotnych luk badawczych zespół naukowców kierowany przez Osaka Metropolitan University przeprowadził przegląd literatury, w którym podsumowano aktualny stan wiedzy na temat kluczowych aspektów biologii i epidemiologii E. albertii, a także wskazano kierunki dalszych badań.

Autorzy omówili m.in. przypadki kliniczne pierwotnie klasyfikowane jako zakażenia wywołane przez enteropatogenne Escherichia coli (EPEC), enterohemorrhagic E. coli (EHEC), Shigella boydii O13 oraz E. coli produkującą cytolethal distending toxin II (CTEC-II), które w późniejszym czasie potwierdzono jako zakażenia E. albertii. Bakteria ta odpowiadała zarówno za sporadyczne przypadki biegunki, jak i za ogniska epidemiczne, a jedynie wyjątkowo powodowała zakażenia pozajelitowe.

Co istotne, E. albertii była również wiązana z masowymi padnięciami ptaków w Szkocji, Wielkiej Brytanii oraz na Alasce w Stanach Zjednoczonych. Rezerwuarem bakterii nie są jednak wyłącznie ptaki, w tym drób, lecz także ssaki, takie jak szopy pracze. Obserwacje te sugerują, że E. albertii stanowi wyłaniający się patogen zoonotyczny o potencjalnym znaczeniu dla zdrowia publicznego.

W ostatnich latach opracowano swoiste metody wykrywania oraz selektywne i różnicujące podłoża hodowlane umożliwiające diagnostykę E. albertii. Sekwencjonowanie genomów wielu izolatów pozwoliło na identyfikację kluczowych cech tego mikroorganizmu. Mimo to autorzy podkreślają, że przed środowiskiem naukowym wciąż pozostaje długa droga do pełnego zrozumienia biologii, patogenności i znaczenia epidemiologicznego tego drobnoustroju.

Źródło: Microbiology and Molecular Biology Reviews, Escherichia albertii: The still unfolding journey of a misdiagnosed pathogen
DOI: https://doi.org/10.1128/mmbr.00088-23