Szczepionkowe i zjadliwe wirusy żółtej febry różnią się kluczowymi cechami strukturalnymi
Badacze z University of Queensland uzyskali pierwsze obrazy o wysokiej rozdzielczości wirusa żółtej febry (YFV), potencjalnie śmiertelnej choroby wirusowej przenoszonej przez komary, która uszkadza wątrobę.
Ujawnili oni różnice strukturalne pomiędzy szczepem szczepionkowym (YFV-17D) a zjadliwymi, chorobotwórczymi szczepami wirusa.
Dr Summa Bibby z School of Chemistry and Molecular Bioscience na University of Queensland podkreśliła, że mimo wielu dekad badań nad żółtą febrą, po raz pierwszy zarejestrowano kompletną trójwymiarową strukturę w pełni dojrzałej cząstki wirusa w rozdzielczości bliskiej atomowej.
„Korzystając z dobrze już ugruntowanej platformy wirusa Binjari opracowanej w UQ, połączyliśmy geny strukturalne wirusa żółtej febry ze szkieletem genomowym nieszkodliwego wirusa Binjari, co pozwoliło nam wytworzyć cząstki wirusowe bezpieczne do analizy za pomocą kriomikroskopii elektronowej” – wyjaśniła dr Bibby.
„Cząstki szczepu szczepionkowego miały gładką i stabilną powierzchnię, natomiast cząstki szczepów zjadliwych wykazywały nieregularne, wyboiste struktury”.
Różnice te wpływają na sposób, w jaki układ odpornościowy rozpoznaje wirusa.
„Nieregularna, wyboista powierzchnia szczepów zjadliwych odsłania fragmenty wirusa, które zwykle pozostają ukryte, umożliwiając łatwiejsze wiązanie określonym przeciwciałom” – dodała dr Bibby.
„Gładkie cząstki szczepionkowe utrzymują te regiony zasłonięte, co utrudnia dostęp niektórym przeciwciałom”.
Żółta febra pozostaje poważnym problemem zdrowia publicznego w części Ameryki Południowej i Afryki, a w obliczu braku zatwierdzonych terapii przeciwwirusowych szczepienia są podstawową metodą profilaktyki.
Profesor Daniel Watterson zaznaczył, że odkrycia dostarczają istotnych nowych informacji dotyczących biologii żółtej febry i otwierają możliwości udoskonalenia projektowania szczepionek oraz strategii przeciwwirusowych wobec niej i innych ortoflawiwirusów.
„Szczepionka przeciw żółtej febrze nadal jest skuteczna wobec współczesnych szczepów, a możliwość obejrzenia wirusa w tak wysokiej rozdzielczości pozwala nam lepiej zrozumieć, dlaczego wariant szczepionkowy zachowuje się w sposób bezpieczny i efektywny” – wyjaśnił prof. Watterson.
„Możemy obecnie precyzyjnie wskazać cechy strukturalne, które odpowiadają za bezpieczeństwo i skuteczność obecnej szczepionki.
„Nasze ustalenia mogą również pomóc w projektowaniu przyszłych szczepionek przeciw wirusom pokrewnym, takim jak dengue, Zika czy West Nile”.
Badania opublikowano w Nature Communications.
Źródło: Nature Communications, A single residue in the yellow fever virus envelope protein modulates virion architecture and antigenicity
DOI: http://dx.doi.org/10.1038/s41467-025-63038-5
