Zespoły modelowania chorób zakaźnych zaproszone do wzmocnienia globalnej odpowiedzi na wysoce zjadliwą grypę ptaków

Międzynarodowe wyzwanie w dziedzinie modelowania chorób zakaźnych wzywa ekspertów z różnych dyscyplin do wspólnego zmierzenia się z jednym z najpoważniejszych zagrożeń zdrowotnych w Europie i na świecie – wysoce zjadliwą grypą ptaków (HPAI). Inicjatywa, do której można już składać zgłoszenia, ma na celu poprawę gotowości do modelowania przebiegu epidemii oraz wspieranie międzynarodowej współpracy między badaczami i decydentami reprezentującymi środowiska akademickie, instytucje rządowe i inne organizacje.

Wyzwanie HPAI Modelling Challenge odpowiada na pilną potrzebę dostarczania szybkich, opartych na dowodach analiz, które mogą wspierać decyzje polityczne w czasie epidemii. HPAI nadal stanowi poważne zagrożenie dla drobiu hodowlanego, dzikich ptaków, zwierząt gospodarskich i zdrowia ludzi na całym świecie. Organizatorzy zapewnią uczestnikom zbiory danych symulujących rzeczywisty przebieg epidemii.

– To wyzwanie to krok naprzód w naszej zbiorowej gotowości na pojawiające się choroby zakaźne – podkreśla Timothée Vergne, kierownik zespołu organizacyjnego i profesor nadzwyczajny zdrowia publicznego weterynaryjnego w Narodowej Szkole Weterynaryjnej w Tuluzie (Francja). – Łącząc różne podejścia do modelowania i wiedzę ekspertów z całego świata, możemy zwiększyć zdolność do szybkiego i trafnego dostarczania informacji, które pomogą chronić zarówno zdrowie zwierząt, jak i ludzi. Współpraca w ramach tej inicjatywy pozwala nie tylko rozwijać umiejętności poszczególnych zespołów, ale także budować globalną sieć gotowości.

Dystrybucja zestawów danych testowych rozpocznie się w styczniu 2026 r., a oficjalny start wyzwania nastąpi w lutym 2026 r. Intensywna faza konkursowa potrwa trzy miesiące – do kwietnia 2026 r. W tym czasie uczestnicy będą otrzymywać comiesięczne aktualizacje danych odzwierciedlających ewolucję epidemii HPAI.

Projekt realizowany jest w ramach pięcioletniego programu badawczego Horizon Europe – WiLiMan-ID, który opiera się na podejściu interdyscyplinarnym i integruje dane od poziomu patogenów po poziom społeczności. Jego celem jest dostarczanie decydentom nowych strategii zapobiegania, monitorowania i kontroli pięciu chorób zakaźnych uznanych za globalne zagrożenia dla ludzi i zwierząt.

Zespoły zajmujące się modelowaniem – ze środowisk akademickich, zdrowia publicznego, sektora prywatnego czy innych instytucji – są serdecznie zaproszone do udziału. Udział jest bezpłatny.

Więcej informacji, rejestracja oraz kontakt z organizatorami:
https://www.wiliman-id.eu/modelling-challenge/

Wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI) to choroba zakaźna wywoływana przez niektóre szczepy wirusa grypy typu A, głównie podtypy H5 i H7. Zakażenie szerzy się przede wszystkim wśród drobiu i dzikich ptaków, powodując masowe upadki i olbrzymie straty gospodarcze. Wirus przenosi się drogą kropelkową, przez kontakt bezpośredni oraz pośredni – np. przez skażoną wodę, paszę czy odzież i sprzęt używany w hodowlach. U ptaków objawy kliniczne są bardzo ciężkie i obejmują duszność, obrzęki, krwawienia oraz nagłe zgony.

Chociaż głównym rezerwuarem HPAI są ptaki, wirus może zakażać także ssaki, w tym człowieka. Do transmisji na ludzi dochodzi rzadko i zazwyczaj w wyniku bezpośredniego, intensywnego kontaktu z zakażonym drobiem lub jego wydzielinami. U ludzi przebieg kliniczny jest zwykle ciężki – objawy rozpoczynają się od wysokiej gorączki, kaszlu i bólu gardła, a następnie mogą szybko przejść w zapalenie płuc, niewydolność oddechową i zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Śmiertelność w potwierdzonych przypadkach zakażeń HPAI u ludzi, szczególnie szczepami H5N1 i H7N9, sięga nawet 30–60%.

Możliwości terapeutyczne u ludzi są ograniczone. Podstawę leczenia stanowi intensywna opieka wspomagająca, w tym tlenoterapia i wentylacja mechaniczna u pacjentów z ciężką niewydolnością oddechową. Stosowane są również leki przeciwwirusowe z grupy inhibitorów neuraminidazy (oseltamiwir, zanamiwir), które mogą zmniejszać nasilenie objawów i śmiertelność, jeśli zostaną podane na wczesnym etapie choroby. Brak jest jednak szeroko dostępnej, skutecznej szczepionki dla ludzi, choć prowadzone są prace nad jej opracowaniem. Z tego względu kluczowe znaczenie mają działania profilaktyczne – ograniczanie kontaktu z zakażonymi ptakami, nadzór weterynaryjny, bioasekuracja oraz monitoring epidemiologiczny.