Tropikalne cyklony na Madagaskarze prowadzą do gwałtownego wzrostu zachorowań na malarię — szczególnie wśród dzieci — z powodu przerw w działaniach prewencyjnych, jak wynika z nowego badania. Odkrycia te pokazują jednak, że wprowadzane właśnie szczepienia o długotrwałym działaniu mogą pomóc w ograniczeniu tych luk. Wskazuje to na możliwe ścieżki rozwoju strategii odpornych na zmiany klimatu w regionach dotkniętych malarią.
Malaria, będąca od lat poważnym wyzwaniem zdrowotnym na świecie, w obliczu zmian klimatu zyskuje nowe zagrożenia nie tylko poprzez rosnące temperatury zmieniające dynamikę komarów, ale także przez ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak cyklony tropikalne. Katastrofy te mogą poważnie zakłócić funkcjonowanie infrastruktury ochrony zdrowia, ograniczyć dostęp do profilaktyki i leczenia malarii oraz zwiększyć ryzyko zakażenia, zwłaszcza w regionach o dużym obciążeniu chorobą, gdzie ciągłość opieki i działań profilaktycznych ma kluczowe znaczenie. Mimo tych obaw, dane na temat wpływu zakłóceń klimatycznych na zwalczanie malarii pozostają nadal ograniczone.
Madagaskar — kraj o wysokim obciążeniu malarią — jest coraz bardziej narażony na skutki zmian klimatu, zwłaszcza poprzez rosnącą częstotliwość i siłę cyklonów tropikalnych, które wielokrotnie powodowały poważne zniszczenia infrastruktury ochrony zdrowia.
W badaniu kohortowym obejmującym 500 gospodarstw domowych w dystrykcie Mananjary na Madagaskarze Benjamin Rice i współpracownicy przeanalizowali 20 718 obserwacji przypadków malarii przed i po przejściu cyklonów Batsirai (2022) i Freddy (2023). Pozwoliło to ocenić skuteczność różnych interwencji przeciwmalarycznych w kontekście obciążeń związanych z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Wyniki wskazują, że cyklony tropikalne na Madagaskarze znacząco zwiększają ryzyko zakażeń i reinfekcji malarią poprzez zakłócenie kluczowych interwencji zdrowia publicznego, takich jak programy profilaktyki i leczenia malarii. W miesiącach po przejściu cyklonów zachorowalność na malarię gwałtownie rosła, szczególnie wśród dzieci: nawet połowa dzieci w wieku szkolnym i ponad jedna trzecia młodszych dzieci była zakażona w rejonach o wysokiej transmisji choroby.
Modelując różne strategie zwalczania malarii, autorzy wykazali, że nowo wprowadzone szczepionki przeciw malarii, zapewniające ochronę do 10 miesięcy, mogą istotnie ograniczyć liczbę objawowych zakażeń i wspomóc utrzymanie kontroli nad malarią w okresach przerw spowodowanych zmianami klimatu. Pomimo tego, jak zauważają Rice i wsp., same szczepienia nie wystarczą do zahamowania transmisji choroby. Konieczne są złożone strategie łączące szczepienia, farmakologiczną profilaktykę oraz tradycyjne narzędzia, takie jak moskitiery, zwłaszcza w obszarach o utrzymującej się wysokiej transmisji.
Źródło: Science, Vaccination to mitigate climate-driven disruptions to malaria control in Madagascar
DOI: https://doi.org/10.1126/science.adp5365
