Zakażenie Vibrio vulnificus jako przyczyna wstrząsu septycznego – opis przypadku z amputacją kończyny

Artykuł recenzowany opisuje rzadki, szybko postępujący przypadek zakażenia bakterią Vibrio vulnificus, prowadzący do wtórnego wstrząsu septycznego u 56-letniego mężczyzny. Do zakażenia doszło na skutek niewielkiego skaleczenia palca podczas obróbki surowych krewetek w kuchni. Przypadek ten jest szczególnie istotny ze względu na niezwykle szybki i agresywny przebieg choroby, zastosowaną diagnostykę oraz skuteczne leczenie zakończone pełnym wyzdrowieniem pacjenta po wdrożeniu intensywnych działań terapeutycznych.

Obraz kliniczny i wywiad

Pacjent zgłosił się na oddział ratunkowy z gorączką, hipotensją, zmianami skórnymi oraz obrzękiem kończyny, występującymi niedługo po skaleczeniu środkowego palca lewej ręki. W ciągu 24 godzin infekcja rozprzestrzeniła się błyskawicznie, powodując powstawanie pęcherzy martwiczych, rozległe uszkodzenie tkanek miękkich oraz wielonarządową niewydolność. W wywiadzie stwierdzono nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię oraz stłuszczenie wątroby, ale brak chorób upośledzających odporność.

Diagnostyka i wyniki badań mikrobiologicznych

• Badania obrazowe wykazały obecność gazu w tkankach miękkich, sugerując martwicze zapalenie powięzi.
• W posiewach z rany oraz krwi zidentyfikowano Vibrio vulnificus.
• Identyfikację potwierdzono metodą spektrometrii masowej MALDI-TOF oraz sekwencjonowaniem nowej generacji (NGS), uzyskując wysoką liczbę odczytów charakterystycznych wyłącznie dla V. vulnificus, bez oznak zakażenia mieszanego.
• Badania laboratoryjne wykazały znacznie podwyższone wskaźniki stanu zapalnego oraz gwałtowne pogorszenie funkcji nerek i wątroby.

Leczenie i postępowanie

• Wdrożono natychmiastowe leczenie antybiotykami o szerokim spektrum działania, które następnie zawężono do cefoperazonu z sulbaktamem oraz lewofloksacyny na podstawie antybiogramu.
• Przeprowadzono pilne zabiegi: fasciotomię oraz chirurgiczne opracowanie ran, zakończone amputacją lewej kończyny górnej w celu opanowania szerzenia się zakażenia.
• Dzięki intensywnemu leczeniu, w tym płynoterapii i stosowaniu leków wazopresyjnych, uzyskano stabilizację stanu pacjenta i pełne wyzdrowienie bez dalszych powikłań.

Dyskusja i wnioski

Opisany przypadek ukazuje śmiertelne zagrożenie, jakie niesie Vibrio vulnificus, zwłaszcza w regionach przybrzeżnych o ciepłym klimacie oraz w związku z kontaktem ze skażonymi owocami morza. Podkreślono znaczenie:

• szybkiego rozpoznania klinicznego i natychmiastowego postępowania chirurgicznego,
• wykorzystania nowoczesnych metod diagnostycznych, takich jak MALDI-TOF i NGS, które pozwalają na szybką identyfikację patogenu i dostosowanie terapii,
• edukacji społecznej w zakresie bezpiecznej obróbki owoców morza, zwłaszcza w grupach ryzyka (osoby z chorobami wątroby, cukrzycą, niedoborami odporności).

Autorzy wskazują również, że ocieplenie klimatu i wzrost temperatury wód morskich sprzyja namnażaniu się Vibrio vulnificus, co w przyszłości może prowadzić do rozszerzenia zasięgu tego typu zakażeń.

Przedstawiony przypadek stanowi cenne źródło wiedzy na temat przebiegu klinicznego, diagnostyki i leczenia groźnych zakażeń wywołanych przez Vibrio vulnificus. Podkreśla znaczenie szybkich interwencji chirurgicznych i zaawansowanych narzędzi diagnostycznych dla poprawy rokowania. Opis może także służyć jako przestroga w zakresie bezpieczeństwa żywności oraz zwracać uwagę na środowiskowe czynniki sprzyjające pojawianiu się nowych chorób zakaźnych.

Występowanie Vibrio vulnificus w Europie i Polsce

Choć zakażenia Vibrio vulnificus są najczęściej kojarzone z regionami o ciepłym klimacie, szczególnie z wybrzeżami Zatoki Meksykańskiej, w ostatnich latach odnotowuje się wzrost liczby przypadków również w Europie, w tym na obszarach Morza Bałtyckiego. Od 2003 roku potwierdzono co najmniej 8 przypadków śmiertelnych zakażeń wywołanych przez ten gatunek bakterii na niemieckim wybrzeżu Bałtyku, z czego w samym 2019 roku wystąpiły co najmniej cztery przypadki.

W 2021 roku wykryto pierwszy przypadek zakażenia Vibrio vulnificus w Polsce. Ocieplenie klimatu, rosnąca temperatura wód Morza Bałtyckiego oraz ich postępujące zasolenie sprzyjają rozszerzaniu zasięgu tych bakterii, co może prowadzić do wzrostu liczby zakażeń także w naszym regionie. Z tego powodu zarówno lekarze, jak i służby sanitarne w Polsce powinny być świadome tego zagrożenia, szczególnie w okresach letnich, kiedy ryzyko kontaktu z patogenem w środowisku wodnym jest największe.

Źródło: Shanghai Jiao Tong University Journal Center, Secondary septic shock triggered by vibrio vulnificus infection: A case report
DOI: 10.1016/j.lmd.2024.100023