Innowacyjne laboratorium mobilne do wczesnego wykrywania ognisk epidemii

Nie wszystkie kraje i regiony mają dostęp do szybkiego transportu próbek i laboratoriów o najwyższym poziomie bezpieczeństwa biologicznego. W sytuacjach kryzysowych dostęp przestrzenny do niektórych obszarów bywa również poważnie ograniczony. W takich przypadkach mobilne laboratorium wyposażone w najnowocześniejszy sprzęt oraz techniki diagnostyki molekularnej, serologicznej i mikrobiologicznej może odegrać kluczową rolę w szybkim wykrywaniu ognisk chorób zakaźnych i tym samym umożliwić podjęcie odpowiednich działań leczniczych i zapobiegawczych. Oznacza to brak opóźnień związanych z przesyłką próbek czy barierami biurokratycznymi – co może być decydującym czynnikiem w opanowywaniu ognisk chorób.

Mobilne laboratoria na pojazdach były już wcześniej wykorzystywane w Afryce podczas epidemii Eboli, COVID-19 oraz małpiej ospy (mPox). Jednak ze względu na ich rozmiary i wagę (zwykle 30–40 ton) rzadko trafiały one bezpośrednio na miejsce zdarzeń.

Z tego powodu laboratorium MOBILISE zrealizowano według zupełnie innej koncepcji: pojazd bazowy to niewielka ciężarówka z napędem na cztery koła, przystosowana do jazdy w trudnym terenie, której przestrzeń laboratoryjna podczas pracy powiększana jest trzykrotnie dzięki rozsuwanym ścianom bocznym. Cała przestrzeń laboratoryjna znajduje się pod stałym podciśnieniem i jest wentylowana za pomocą filtrów bakteryjno-wirusowych. Wszystkie odpady stałe i ciekłe są poddawane autoklawowaniu. Zasilanie zapewniają ekologiczne źródła – panele słoneczne, akumulatory i (planowane) mała turbina wiatrowa. W razie potrzeby możliwe jest uruchomienie generatora diesla.

Laboratorium zostało zbudowane przez estońską firmę MDSC systems Öü. Do 20 czerwca prototyp testowany jest przez Instytut Friedricha Loefflera (FLI) w jego głównej siedzibie na wyspie Riems. Po wstępnych testach w Austrii i Niemczech planowane są kolejne w Grecji i Afryce Wschodniej. Zanim system „MOBILISE” zostanie wdrożony w działania operacyjne, konieczne jest uzyskanie dodatkowych zezwoleń eksploatacyjnych.

Projekt ten realizowany jest w ramach programu UE i koordynowany przez Instytut Bernharda-Nochta ds. Medycyny Tropikalnej w Hamburgu. Oprócz FLI w skład konsorcjum wchodzą: Austrian Institute of Technology (AIT) GmbH (Austria), Exus (Grecja), AGES (Austria), Filiala de Cruce Rosie Sector 5 (Rumunia), BEIA consult international SRL (Rumunia) oraz Ethnikos organismos dimosias ygeias (Grecja).

Źródło: Friedrich-Loeffler-Institut, Bundesforschungsinstitut für Tiergesundheit