Szczepionka przeciw RSV skuteczna także u osób z osłabionym układem odpornościowym

Z nadejściem jesieni powracają również infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych. Wśród nich znajduje się wirus RSV (Respiratory Syncytial Virus, RSV), który może być szczególnie niebezpieczny dla noworodków, osób starszych oraz pacjentów z upośledzoną odpornością. Do tej pory brakowało jednak rzetelnych danych dotyczących skuteczności szczepień przeciw RSV u osób z obniżoną odpornością, w tym u chorych przewlekle oraz biorców przeszczepów narządów. Naukowcy z Uniwersytetu Saary (Universität des Saarlandes) zamknęli tę lukę badawczą. Wyniki ich badań opublikowano w czasopiśmie American Journal of Transplantation.

RSV – zagrożenie dla osób starszych i chorych przewlekle

Wirus RS, szeroko rozpowszechniony na całym świecie, jest częstą przyczyną infekcji dróg oddechowych. W większości przypadków prowadzi do łagodnych objawów przypominających przeziębienie, jednak u osób w podeszłym wieku, niemowląt oraz pacjentów z osłabionym układem odpornościowym może powodować ciężkie powikłania, w tym zapalenie płuc czy niewydolność oddechową.

Szczepionka przeciw RSV, wprowadzona do użytku w ostatnim sezonie, wykazała bardzo dobrą skuteczność i pozwala znacznie ograniczyć ryzyko ciężkiego przebiegu choroby. Jak wyjaśnia prof. Martina Sester, kierująca Zakładem Transplantacyjnej i Infekcyjnej Immunologii na Uniwersytecie Saary, Ständige Impfkommission (STIKO) zaleca szczepienie osobom zdrowym powyżej 75. roku życia oraz osobom z poważnymi chorobami przewlekłymi i obniżoną odpornością od 60. roku życia.

Większość dorosłych przeszła już w życiu przynajmniej jedną infekcję RSV, dlatego szczepienie w późniejszym wieku działa jak dodatkowy „booster” odporności, przypominający działanie dawek przypominających przeciw SARS-CoV-2.

Skuteczność u pacjentów po przeszczepach i z przewlekłymi chorobami

Jak zauważa prof. Sester, dotychczas brakowało wiarygodnych danych dotyczących skuteczności szczepienia u pacjentów immunosupresyjnych, czyli tych, którzy najbardziej potrzebują ochrony. Wraz z doktorantką Saskią Bronder i zespołem z Centrum Transplantacyjnego w Homburgu przeprowadzono badanie obejmujące grupę 97 osób z osłabioną odpornością (46 po przeszczepieniu nerki, 30 po przeszczepieniu płuc oraz 19 z przewlekłą chorobą nerek) oraz grupę kontrolną 52 osób z prawidłowym układem immunologicznym.

Analizy wykazały, że uczestnicy badania mieli już przed szczepieniem mierzalny poziom odporności na RSV, wynikający z wcześniejszych kontaktów z wirusem. Po szczepieniu zaobserwowano wyraźny wzrost liczby limfocytów T CD4+, które odgrywają kluczową rolę w inicjowaniu odpowiedzi immunologicznej. Dodatkowo stężenie przeciwciał skierowanych przeciwko białku powierzchniowemu wirusa, umożliwiającemu mu przyłączanie się do komórek gospodarza, niemal się podwoiło.

Dobra tolerancja i niskie ryzyko działań niepożądanych

Szczepionka była dobrze tolerowana we wszystkich grupach badanych. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym był jedynie łagodny ból w miejscu wstrzyknięcia. Nie stwierdzono żadnych poważnych powikłań poszczepiennych.

„Nasze badanie pokazuje, że szczepionka przeciw wirusowi RS jest skuteczna również u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym u osób po przeszczepach narządów, i wywołuje silną odpowiedź immunologiczną przy bardzo dobrej tolerancji” – podsumowuje prof. Martina Sester. Dzięki tym wynikom możliwe jest bardziej świadome podejście do profilaktyki RSV w grupach największego ryzyka.

Źródło: American Journal of Transplantation, „Cellular and humoral immunogenicity of respiratory syncytial virus vaccination in solid organ transplant recipients”
DOI: https://doi.org/10.1016/j.ajt.2025.09.023