Opieka nad pacjentami z wirusowym zapaleniem wątroby typu B wymaga gruntownej przebudowy, aby osiągnąć cele WHO do 2030 roku

Pierwszy globalny systematyczny przegląd i metaanaliza dotycząca opieki nad pacjentami z WZW typu B wykazały poważne ubytki pacjentów na każdym etapie ścieżki opieki, wskazując na potrzebę decentralizacji i integracji modeli opieki, aby poprawić diagnostykę, leczenie oraz utrzymanie chorych w systemie.

Opublikowane w czasopiśmie The Lancet Gastroenterology & Hepatology wyniki ujawniają, że obecne modele opieki nie zapewniają wystarczającej ciągłości leczenia pacjentów, co zagraża realizacji celów eliminacji WZW typu B wyznaczonych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) na 2030 rok.

Przegląd, zlecony przez WHO, został przeprowadzony przez badaczy z University of Liverpool i Imperial College London we współpracy z naukowcami z Gambii, Indii, Filipin, USA i Wietnamu. Analiza obejmowała dane dotyczące ponad 1,7 mln osób z przewlekłym WZW typu B w 50 krajach i wykazała znaczące „wypadanie” pacjentów z procesu opieki na etapach diagnostyki, rozpoczęcia terapii oraz długoterminowej obserwacji — nawet w najlepiej funkcjonujących systemach.

Najważniejsze ustalenia:

• Opieka szpitalna prowadzona przez specjalistów uzyskała najlepsze wyniki, ale nadal występowały duże braki: mniej niż 75% pacjentów zostało ocenionych pod kątem kwalifikacji do leczenia, a spośród tych zakwalifikowanych jedynie 78% rozpoczęło terapię. Utrzymanie w opiece gwałtownie spadało wśród osób nieotrzymujących leczenia.
• Modele oparte na opiece podstawowej, współzarządzaniu i pasywnym kierowaniu pacjentów wypadały gorzej, ze znacznie niższymi wskaźnikami diagnostyki, włączenia do leczenia i utrzymania w opiece.
• Szczególnie niskie wskaźniki kontynuacji obserwowano u kobiet zdiagnozowanych w okresie okołoporodowym.
• Skuteczne okazały się programy badań przesiewowych w społecznościach z aktywnym kierowaniem pacjentów do opieki specjalistycznej, osiągając wysokie wskaźniki rozpoczęcia leczenia u osób kwalifikujących się.

Autor wiodący, dr Alexander Stockdale z University of Liverpool, podkreślił:
„To pierwszy globalny przegląd mapujący nasze postępy w całym procesie opieki nad WZW typu B. Bez pilnych zmian miliony pacjentów nie otrzymają ratującego życie leczenia. Wielu nie jest w pełni diagnozowanych, inni nie rozpoczynają leczenia przeciwwirusowego mimo wskazań, a zbyt wielu traci kontakt z systemem na dalszych etapach. Wzmocnienie opieki podstawowej w krajach o niskich i średnich dochodach jest kluczowe, aby zapobiec zgonom związanym z WZW typu B, które w 2022 roku szacowano już na 1,1 mln”.

Profesor Philippa Easterbrook (Imperial College London, wcześniej WHO Global Hepatitis Programme) dodała:
„Nowe wytyczne WHO z 2024 roku były dużym krokiem naprzód, poszerzając wskazania do leczenia do niemal połowy wszystkich osób z przewlekłym WZW typu B. Jednak uproszczenie kryteriów to za mało. Zbyt wielu nadal nie ma dostępu do usług, a nawet tam, gdzie one istnieją, pacjenci wypadają z systemu. Potrzebujemy prostych, zdecentralizowanych modeli — integrujących opiekę nad WZW typu B z podstawową opieką zdrowotną lub istniejącymi programami HIV i chorób przewlekłych. Odpowiedź na HIV pokazała, że można osiągnąć ponad 90% wskaźniki diagnozy, wdrożenia terapii i utrzymania w opiece. Czas zastosować te doświadczenia wobec WZW typu B”.

Zespół badawczy wskazał następujące rekomendacje:

• Decentralizacja opieki do placówek podstawowej opieki zdrowotnej i integracja z poradniami HIV oraz chorób niezakaźnych.
• Eliminacja barier finansowych poprzez zniesienie opłat za diagnostykę i leczenie.
• Przyspieszenie dostępu dzięki ocenie i rozpoczęciu leczenia tego samego dnia.
• Zastosowanie strategii poprawy przestrzegania zaleceń i utrzymania w opiece znanych z programów HIV.

Źródło: The Lancet Gastroenterology & Hepatology