Globalny nawrót odry budzi niepokój środowiska wirusologów

Global Virus Network (GVN), zrzeszająca wybitnych wirusologów zajmujących się zdrowiem ludzi i zwierząt z ponad 90 Centrów Doskonałości i jednostek afiliowanych w ponad 40 krajach, których celem jest rozwój badań, współpracy naukowej oraz gotowości pandemicznej, wyraża głębokie zaniepokojenie trwającym nawrotem zachorowań na odrę w Stanach Zjednoczonych oraz na świecie. Odra jest jedną z najbardziej zakaźnych chorób wirusowych znanych medycynie i może prowadzić do zgonu, szczególnie u nieszczepionych dzieci. Jednocześnie jest to choroba całkowicie możliwa do zapobiegania dzięki wysoce skutecznej szczepionce, której znakomity profil bezpieczeństwa jest potwierdzony od lat 60. XX wieku.

W 2025 roku w Stanach Zjednoczonych odnotowano najwyższą liczbę przypadków odry od ponad 30 lat. Potwierdzono ponad 2 242 zachorowania w 45 stanach, przy czym co najmniej 11% pacjentów wymagało hospitalizacji, w tym małe dzieci. Zgłoszono również trzy potwierdzone zgony, co stanowi dramatyczny wzrost w porównaniu z latami poprzednimi. Zbiorcze dane wskazują, że ogniska odry utrzymują się także na początku 2026 roku, a w niektórych stanach, takich jak Karolina Południowa, raportowane są setki aktywnych przypadków w lokalnych ogniskach epidemicznych. Przedstawiciele zdrowia publicznego ostrzegają, że Stany Zjednoczone – podobnie jak Kanada – mogą wkrótce utracić długo utrzymywany status eliminacji odry, jeśli transmisja wirusa będzie się utrzymywać.

Dane U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) pokazują, że całkowita liczba zachorowań w 2025 roku stanowi istotny nawrót choroby w porównaniu z wcześniejszymi latami. Wiele ognisk epidemicznych było powiązanych z niskim poziomem wyszczepienia populacji oraz z podróżami międzynarodowymi.

„Odra gdziekolwiek stanowi zagrożenie wszędzie” – podkreślił profesor Scott Weaver, MS, PhD, dyrektor Centrum Doskonałości GVN na The University of Texas Medical Branch. „Te ogniska są wynikiem długotrwałych globalnych trudności w utrzymaniu wysokiego poziomu szczepień dzieci oraz utrzymujących się słabości systemów zdrowia publicznego”.

Na świecie aktywność odry pozostaje podwyższona. Według danych World Health Organization (WHO), mimo dostępności bezpiecznej i opłacalnej szczepionki, w 2024 roku na całym świecie odnotowano szacunkowo 95 000 zgonów z powodu odry, głównie wśród nieszczepionych lub niedostatecznie zaszczepionych dzieci poniżej 5. roku życia.

„Wzmocnienie rutynowych programów szczepień, nadzoru epidemiologicznego oraz edukacji publicznej jest kluczowe dla zapobiegania dalszym ogniskom” – zaznaczyła profesor Heidi Larson, PhD, założycielka The Vaccine Confidence Project w London School of Hygiene & Tropical Medicine oraz członkini Rady Dyrektorów GVN. „Szczepionka MMR jest sprawdzona, bezpieczna i skuteczna, a utrzymanie wysokiego poziomu jej stosowania stanowi naszą najlepszą linię obrony”.

Global Virus Network