Cicha pandemia XXI wieku: naukowcy ostrzegają przed antybiotykoopornością
Brak zaufania do nauki opóźnia walkę z narastającą opornością drobnoustrojów
Podczas wydarzenia Frontiers Science House Vanina Laurent Ledru, Chief Public Health and Government Affairs Officer w Institut Merieux i bioMerieux, ostrzegła, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (antimicrobial resistance, AMR) będzie kolejną „pandemią” na miarę COVID-19 i do 2050 roku spowoduje więcej zgonów niż choroby nowotworowe. Do natychmiastowych, globalnych działań wezwali również Peter Sands, Executive Director of the Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria, oraz Adèle James, współzałożycielka i Chief Technology Officer firmy Phagos.
Vanina Laurent Ledru podkreśliła:
„Jednym z kluczowych punktów, które szczególnie mnie niepokoją, jest to, co nazywam kolejną pandemią napędzaną brakiem zaufania społecznego. To pandemia, którą już mamy przed sobą – antybiotykooporność, będąca swoistym odpowiednikiem COVID-19. W praktyce oporność na antybiotyki lub zakażenia związane z leczeniem farmakologicznym zabiją do 2050 roku więcej ludzi niż nowotwory. Czy ktoś mówi o tym w Davos? Nie, nikt o tym nie mówi.”
Jej wypowiedź padła po sesji „The science trust dividend: enabling innovation and adoption”, podczas której prelegenci zwracali uwagę na narastający brak zaufania społecznego do danych i nauki. Zjawisko to opóźnia procesy decyzyjne i wdrażanie polityk zdrowotnych, ograniczając zdolność społeczeństw do reagowania na globalne wyzwania, takie jak pandemia COVID-19. Podkreślono, że sektor prywatny, decydenci polityczni oraz organizacje międzynarodowe odgrywają kluczową rolę w budowie wiarygodnego i etycznego ekosystemu nauki. Zaufanie do nauki opiera się na równości, przejrzystości i otwartości badań naukowych.
Wśród prelegentów znaleźli się m.in. Alexandre Cabaret (Devex), Ángel Cabrera (Georgia Institute of Technology), Deborah Prentice (University of Cambridge), Fiona Marshall (Novartis), Gilles Moëc (AXA Group), Josef Aschbacher (European Space Agency), Khaled El-Enany (UNESCO), Juan Lavista (Microsoft), Lene Oddershede (Novo Nordisk Foundation), Michael Hengartner (ETH Zurich), Milo Puhan (Swiss School of Public Health) oraz Salvatore Aricò (International Science Council).
Podczas sesji „Championing One Sustainable Health for global resilience” Peter Sands zwrócił uwagę na pilną potrzebę działań międzysektorowych w odpowiedzi na narastającą oporność drobnoustrojów:
„Antybiotykooporność jest pandemią o stuprocentowym prawdopodobieństwie. Ona na pewno nastąpi. Co więcej – ona już trwa. A mimo to nie udało nam się zmobilizować znaczących zasobów, aby ją ograniczyć.”
W tej części debaty głos zabrali także Benoît Miribel (One Sustainable Health for All Foundation), Lise Korsten (African Academy of Science), Ramanan Laxminarayan (One Health Trust) oraz Vanina Laurent Ledru.
Dyskusja podkreślała konieczność wdrożenia modelu zarządzania „One Sustainable Health”, który wzmacnia odporność systemów zdrowia ludzkiego, zwierzęcego i środowiskowego oraz pozwala ograniczać wzajemnie powiązane zagrożenia wynikające ze zmian klimatu, utraty bioróżnorodności i kryzysów zdrowia publicznego.
Adèle James, współzałożycielka i Chief Technology Officer Phagos, podczas sesji „Beating antimicrobial resistance” zaznaczyła:
„Antybiotykooporność jest ogromnym problemem, przez niektórych określanym jako cicha pandemia. Tym bardziej cenne jest to, że Frontiers Science House stworzył przestrzeń do rozmowy o niej w Davos, w samym centrum podejmowania globalnych decyzji. To pierwszy istotny krok w kierunku rozwiązania problemu u jego źródeł.”
Pozostali prelegenci, w tym Flemming Kondrasen (Novo Nordisk Foundation), John Schoonbee (Swiss Re) oraz Steve Clemons (The National Interest), koncentrowali się zarówno na zagrożeniach związanych z AMR, jak i na potencjalnych rozwiązaniach. Zwracano uwagę, że terapie fagowe – wykorzystujące naturalnych wrogów bakterii – stanowią obiecującą, adaptacyjną metodę leczenia zakażeń opornych na antybiotyki. Jednocześnie podkreślono, że same leki nie wystarczą. Kluczowe znaczenie mają długofalowe strategie obejmujące żywienie, higienę oraz codzienne zachowania ograniczające transmisję drobnoustrojów i nieuzasadnione stosowanie antybiotyków. Przyszła śmiertelność będzie zależeć od tego, jak systemy ochrony zdrowia, decydenci i społeczeństwa zareagują na to ryzyko już dziś.
W dniach 19–23 stycznia 2026 roku Frontiers Science House w Davos wprowadza transformującą naukę do centrum globalnego przywództwa. Poprzez kuratorowane debaty, sesje tematyczne i Frontiers Labs, Science House łączy naukowców, prezesów firm, ministrów, inwestorów i filantropów, przyspieszając wdrażanie rozwiązań w obszarach zdrowia, klimatu, technologii i zarządzania. Frontiers Science House mieści się przy Davos Promenade i jest organizowany przez Frontiers – światowego lidera w obszarze open science.
Źródło: Frontiers
