Ognisko wirusowego zapalenia wątroby typu A w szpitalu w Poznaniu – działania epidemiologiczne i nadzór sanitarno-epidemiologiczny

W marcu 2026 roku w Szpitalu Wojewódzkim w Poznaniu przy ul. Lutyckiej wykryto ognisko zakażeń wirusowym zapaleniem wątroby typu A (WZW A). Zakażenia dotyczyły zarówno pacjentów hospitalizowanych w placówce, jak i członków personelu medycznego. Służby sanitarno-epidemiologiczne prowadzą obecnie szczegółowe postępowanie epidemiologiczne mające na celu ustalenie źródła zakażenia oraz ograniczenie dalszej transmisji wirusa HAV w środowisku szpitalnym.

Ognisko zakażeń w placówce medycznej

Według informacji przekazanych przez lokalne służby sanitarne w poznańskim szpitalu potwierdzono dotychczas sześć przypadków zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu A. Wśród zakażonych znajdują się cztery osoby hospitalizowane oraz dwie osoby z personelu medycznego.

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Poznaniu potwierdziła rozwój ogniska zakażenia na terenie placówki. Zdarzenie to uruchomiło procedury epidemiologiczne obejmujące m.in. identyfikację kontaktów, monitorowanie osób potencjalnie narażonych na zakażenie oraz działania profilaktyczne wśród pacjentów i pracowników szpitala.

Władze szpitala poinformowały, że prowadzone są działania mające na celu pełne wyjaśnienie sytuacji oraz zapewnienie bezpieczeństwa epidemiologicznego w placówce. Obejmują one między innymi wzmożony nadzór nad przestrzeganiem procedur higienicznych oraz współpracę z organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Charakterystyka wirusowego zapalenia wątroby typu A

Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus HAV należący do rodziny Picornaviridae. Patogen ten cechuje się znaczną odpornością na czynniki środowiskowe, co sprzyja jego transmisji drogą pokarmową.

Do zakażenia najczęściej dochodzi poprzez:

• spożycie skażonej żywności lub wody,
• kontakt bezpośredni z osobą zakażoną,
• niewystarczającą higienę rąk.

Z tego powodu WZW A bywa określane jako „choroba brudnych rąk”. W warunkach szpitalnych transmisja może nastąpić poprzez kontakt z zakażonymi powierzchniami, sprzętem medycznym lub poprzez kontakt personelu z pacjentem w okresie zakaźności.

Objawy i przebieg kliniczny

Okres inkubacji wirusa HAV wynosi zwykle od 15 do 50 dni, średnio około 28–30 dni. Choroba może przebiegać w sposób bezobjawowy, szczególnie u dzieci, jednak u dorosłych często rozwija się pełnoobjawowy obraz kliniczny.

Do najczęstszych objawów należą:

• • gorączka i objawy grypopodobne,
  • osłabienie i utrata apetytu,
  • nudności i wymioty,
  • ból w prawym podżebrzu,
  • ciemne zabarwienie moczu,
  • żółtaczka.

Szacuje się, że około 70% dorosłych pacjentów z zakażeniem HAV rozwija objawy żółtaczki. Choroba zazwyczaj ma charakter samoograniczający się i nie przechodzi w postać przewlekłą.

Postępowanie epidemiologiczne i profilaktyka

W przypadku wykrycia ogniska WZW A w placówce ochrony zdrowia podstawowe znaczenie mają szybkie działania epidemiologiczne. Należą do nich:

• • identyfikacja osób mających kontakt z zakażonymi,
  • objęcie ich nadzorem epidemiologicznym,
  • ewentualne zastosowanie profilaktyki poekspozycyjnej (szczepienie lub immunoglobulina),
  • wzmożony nadzór nad procedurami higienicznymi.

Szczepienie przeciwko WZW A pozostaje najskuteczniejszą metodą zapobiegania zakażeniu. Zapewnia ono wieloletnią odporność i jest szczególnie zalecane dla pracowników ochrony zdrowia, osób podróżujących do krajów o wysokiej endemiczności oraz osób z grup zwiększonego ryzyka.

Znaczenie zdarzenia dla nadzoru epidemiologicznego

Ogniska WZW A w placówkach medycznych są stosunkowo rzadkie, jednak wymagają szczególnej czujności epidemiologicznej. Szpitale stanowią środowisko, w którym transmisja patogenów może nastąpić stosunkowo łatwo ze względu na dużą liczbę kontaktów między pacjentami a personelem oraz obecność osób o obniżonej odporności.

Sytuacja w poznańskim szpitalu pokazuje, jak istotne jest utrzymywanie wysokich standardów higieny rąk, prawidłowej dezynfekcji powierzchni oraz szybkiej diagnostyki chorób zakaźnych. Wczesne wykrycie ogniska oraz wdrożenie procedur sanitarno-epidemiologicznych ma kluczowe znaczenie dla ograniczenia dalszego szerzenia się wirusa HAV.

Wnioski dla systemu ochrony zdrowia

Aktualna sytuacja w Poznaniu stanowi przypomnienie o konieczności stałego nadzoru nad chorobami przenoszonymi drogą pokarmową oraz o znaczeniu profilaktyki szczepiennej w środowisku medycznym. W kontekście rosnącej mobilności populacji oraz okresowych wzrostów zachorowań w Europie, utrzymywanie gotowości epidemiologicznej pozostaje jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa zdrowia publicznego.