Wirus Seul od szczurów domowych – pierwszy potwierdzony przypadek w Niemczech

Wirus Seul (Seoul virus, SEOV)

Lekarze i naukowcy z Uniwersyteckich Szpitali w Lipsku (UKL) i Mannheim (UMM), Niemieckiego Centrum Badań nad Zakażeniami (DZIF), Instytutu Friedricha Loefflera (FLI) oraz Instytutu Medycyny Tropikalnej Bernharda Nochta (BNITM) opisali przypadek zakażenia wirusem Seul (Seoul virus) u kobiety z Niemiec. Wirus ten należy do rodziny hantawirusów i może być przenoszony przez szczury. Zakażenie powiązano z prywatną hodowlą zwierząt, co podkreśla rosnące zagrożenie dla zdrowia publicznego wynikające z coraz większej popularności szczurów jako zwierząt domowych.

W artykule opublikowanym w czasopiśmie Emerging Infectious Diseases autorzy zalecają wprowadzenie dokładniejszych badań przesiewowych oraz poprawę standardów higieny w prywatnych hodowlach szczurów. Apelują także o zwiększenie świadomości społecznej dotyczącej zoonoz – chorób przenoszonych ze zwierząt na ludzi.

W marcu 2024 roku 44-letnia kobieta z centralnych Niemiec została przyjęta do szpitala z gorączką, silnym zmęczeniem, biegunką i ostrą niewydolnością nerek. Wymagała czasowej dializoterapii, jednak ostatecznie całkowicie wyzdrowiała. Badania laboratoryjne wykazały zakażenie wirusem Seul, które prawdopodobnie nastąpiło kilka tygodni wcześniej podczas wizyty w prywatnej hodowli szczurów domowych.

Wspólne dochodzenie prowadzone przez lokalne służby sanitarne, FLI i BNITM potwierdziło obecność wirusa w kilku szczurach z tej hodowli. Analiza genetyczna wykazała wysoki stopień podobieństwa między sekwencjami wirusa uzyskanymi od zwierząt i od pacjentki.

Choć wirus Seul występuje na całym świecie, przypadki zakażeń ludzi w Niemczech są niezwykle rzadkie. Do transmisji dochodzi głównie poprzez wdychanie aerozoli skażonych zakażonym moczem, odchodami lub śliną szczurów. Nie odnotowano przypadków transmisji między ludźmi.

„Wielu właścicieli nie zdaje sobie sprawy, że szczury domowe mogą być nosicielami patogenów wywołujących poważne choroby” – mówi prof. Rainer Ulrich, badacz z DZIF w FLI i współautor publikacji. – „Odpowiedzialna hodowla, właściwa higiena oraz edukacja, zwłaszcza wśród właścicieli szczurów, są kluczowe, by zapobiegać podobnym zakażeniom w przyszłości.”

Dr Mario Hönemann z Instytutu Mikrobiologii Medycznej, Wirusologii i Epidemiologii Zakażeń UKL dodaje: „Czujność lekarzy prowadzących oraz ścisła współpraca służb zdrowia i weterynaryjnych odegrały kluczową rolę w wyjaśnieniu tego przypadku.”

Autorzy publikacji apelują o wzmocnienie nadzoru nad hodowlami szczurów, poprawę warunków higienicznych oraz edukację społeczeństwa na temat ryzyka zdrowotnego związanego z utrzymywaniem szczurów jako zwierząt domowych. Osoby z obniżoną odpornością i inne grupy ryzyka powinny unikać kontaktu z tymi zwierzętami. Lekarze zalecają także, aby w przypadku pacjentów z niewyjaśnioną gorączką, objawami nerkowymi lub skazą krwotoczną zawsze pytać o ewentualny kontakt z gryzoniami, w tym szczurami domowymi.

Przypadek ten podkreśla znaczenie zintegrowanego podejścia „One Health” w walce z chorobami zakaźnymi przenoszonymi między zwierzętami a ludźmi – podejścia, które łączy troskę o zdrowie człowieka, zwierząt i ekosystemu. Jak podsumowuje dr Corinna Pietsch, kierownik Klinicznej Wirusologii UKL: „Siła koncepcji ‘One Health’ leży we współpracy. Wspólnie, z poszanowaniem różnych specjalizacji, podejmujemy decyzje, które realnie chronią pacjentów i społeczeństwo.”

Źródło: Emerging Infectious Diseases, “Seoul Virus Infection Acquired at Private Pet Rat Breeding Facility, Germany, 2024”
DOI: http://dx.doi.org/10.3201/eid3110.250362

Mirosław Wójcik

Mirosław Wójcik

Mirosław Wójcik - twórca i redaktor naczelny "Oddechu Życia" i koordynator grupy MedyczneMedia.pl, autor tekstów poświęconych eksperymentalnym terapiom, nowym lekom, tłumacz doniesień prasowych i artykułów zagranicznych. W latach 2007-2014 redaktor naczelny internetowego dziennika naukowego "BIOLOG". Członek Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, European Cystic Fibrosis Society, Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (PTA). Prezes Fundacji Oddech Życia.

Epidemiologia, zakażenia i zdrowie publiczne

Profesjonalny serwis dla kadry medycznej

TygodnikEpidemiologiczny.pl jest profesjonalnym portalem informacyjnym i edukacyjnym poświęconym epidemiologii, chorobom zakaźnym, wakcynologii, profilaktyce zakażeń i zdrowiu publicznemu. Serwis jest kierowany przede wszystkim do lekarzy, pielęgniarek, diagnostów laboratoryjnych, farmaceutów oraz innych profesjonalistów ochrony zdrowia.

Publikowane materiały mogą obejmować omówienia badań naukowych, wytycznych, stanowisk ekspertów, produktów leczniczych, wyrobów medycznych, procedur i organizacji opieki. Mają charakter informacyjny, edukacyjny i redakcyjny. Nie stanowią indywidualnej konsultacji dotyczącej konkretnego pacjenta, kompletnej instrukcji postępowania ani samodzielnej podstawy decyzji klinicznej.

Przed wykorzystaniem informacji w praktyce należy zweryfikować je w aktualnych źródłach pierwotnych, pełnej treści wytycznych i zaleceń, Charakterystyce Produktu Leczniczego, instrukcji używania wyrobu medycznego, komunikatach właściwych organów oraz procedurach obowiązujących w danej placówce. Należy uwzględnić datę publikacji lub aktualizacji materiału, a także możliwe korekty, ostrzeżenia, ograniczenia, wycofania i późniejsze zmiany zaleceń.

Decyzje diagnostyczne, terapeutyczne, pielęgnacyjne i fizjoterapeutyczne powinny być podejmowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, w granicach ich kompetencji, na podstawie indywidualnej oceny pacjenta, aktualnej wiedzy medycznej, obowiązującego prawa, zasad etyki zawodowej, bezpieczeństwa pacjenta oraz z należytą starannością. Serwis nie zastępuje dokumentacji medycznej, konsultacji specjalistycznej, konsylium, systemów informacji o lekach i wyrobach medycznych ani wewnętrznych procedur podmiotu leczniczego.

Informacja dla pacjentów i opiekunów

Serwis jest publicznie dostępny, jednak jego treści nie służą do samodzielnego rozpoznawania lub wykluczania chorób ani do rozpoczynania, przerywania lub zmieniania leczenia, dawkowania leków, rehabilitacji, fizjoterapii, diety lub innych elementów postępowania. Wątpliwości dotyczące zdrowia, objawów, wyników badań lub terapii należy konsultować z właściwym członkiem zespołu medycznego.

W razie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia, w szczególności nasilonej duszności, sinienia, utraty przytomności, silnego bólu w klatce piersiowej albo gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia, należy niezwłocznie wezwać pomoc pod numerem 112.