University of Cincinnati rozpoczyna rekrutację pacjentów do badania klinicznego dotyczącego zakażeń protez stawowych

W artykule:

• Skala problemu zakażeń protez stawowych (PJI)
• Mechanizmy powstawania biofilmu bakteryjnego
• Ograniczenia obecnych metod leczenia chirurgicznego
• Założenia i metodologia badania RETAIN
• Potencjalna rola terapii peptydowej
• Znaczenie wyników badania dla praktyki klinicznej

Wprowadzenie

University of Cincinnati włączył pierwszych pacjentów do nowego badania klinicznego oceniającego skuteczność eksperymentalnego leku w leczeniu zakażeń protez stawowych (prosthetic joint infections, PJI).

Dr T. Toan Le, profesor w Department of Orthopaedic Surgery w College of Medicine, zrekrutował już dwóch pacjentów do badania RETAIN prowadzonego przez firmę Peptilogics.

Skala problemu i tło

Szacuje się, że każdego roku w Stanach Zjednoczonych i Europie wykonuje się około 5 milionów operacji wszczepienia protez stawowych. Firma Peptilogics, specjalizująca się w opracowywaniu terapii chirurgicznych, rozwija rozwiązania mające na celu zapobieganie i leczenie zakażeń związanych z wyrobami medycznymi (medical device-related infections, MDRI), w tym zakażeń protez stawowych.

Biofilm jako kluczowy mechanizm zakażenia

Jak podkreśla dr Le, w około 2–3% przypadków dochodzi do zakażenia protezy. Kluczowym mechanizmem patogenetycznym jest tworzenie biofilmu bakteryjnego na powierzchni implantu. Struktura ta chroni drobnoustroje przed działaniem antybiotyków, procedurami oczyszczania chirurgicznego (debridement) oraz odpowiedzią immunologiczną gospodarza. Zakażenie może wystąpić zarówno we wczesnym okresie pooperacyjnym, jak i wiele lat po implantacji.

Według Jonathana Steckbecka, prezesa Peptilogics, biofilm stanowi fundamentalną przyczynę zakażeń związanych z implantami, a dotychczas nie opracowano zatwierdzonej terapii ukierunkowanej bezpośrednio na jego eliminację.

Obecne metody leczenia i ich ograniczenia

Aktualny standard leczenia PJI obejmuje dwuetapową rewizję chirurgiczną, polegającą na usunięciu zakażonej protezy, implantacji spaceru, a następnie wszczepieniu nowego implantu. Procedura ta wiąże się z istotnym ryzykiem powikłań, a odsetek niepowodzeń sięga nawet 25%.

Alternatywną strategią jest podejście DAIR (debridement, antibiotics and implant retention), jednak jego skuteczność jest ograniczona czasowo – interwencję należy przeprowadzić w ciągu około dwóch tygodni od wystąpienia objawów lub w pierwszym miesiącu po operacji. Objawy kliniczne obejmują ból, wysięk, obrzęk oraz wzrost temperatury w okolicy stawu.

Badanie RETAIN: założenia i metodologia

Badanie RETAIN to randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie wieloośrodkowe, w którym oceniana jest skuteczność roztworu peptydowego zdolnego do penetracji biofilmu. Terapia stosowana jest u pacjentów poddawanych procedurze DAIR w leczeniu zakażeń po całkowitej alloplastyce stawu kolanowego, z jednoczesnym celem zapobiegania nawrotom infekcji.

Zgodnie z protokołem badania, po zakończeniu debridementu miejsce zakażenia jest płukane roztworem peptydowym, który pozostaje w kontakcie z powierzchnią implantu przez około 15 minut pod koniec zabiegu. Pacjenci są losowo przydzielani do grupy otrzymującej terapię aktywną lub placebo w postaci roztworu soli fizjologicznej.

Potencjalne znaczenie kliniczne

Jak wskazuje dr Le, skuteczność tej metody mogłaby istotnie uprościć leczenie zakażeń u pacjentów ortopedycznych oraz ograniczyć konieczność wykonywania obciążających procedur dwuetapowych. Dodatkowo terapia peptydowa mogłaby wydłużyć okno terapeutyczne dla interwencji DAIR.

Plan badania i obserwacja pacjentów

Planowane jest włączenie 240 pacjentów w maksymalnie 50 ośrodkach klinicznych. Każdy uczestnik będzie monitorowany przez okres jednego roku pod kątem utrzymywania się zakażenia lub jego nawrotu, z wykorzystaniem badań laboratoryjnych oraz wizyt kontrolnych, w tym także konsultacji telefonicznych i telemedycznych.

Badanie ma charakter randomizowanego badania kontrolowanego i obejmuje populację pacjentów poddawanych leczeniu zakażeń protez stawowych.

Źródło: University of Cincinnati, University of Cincinnati enrolls first patients in clinical trial for prosthetic joint infections