Rewolucja w szkoleniach medycznych: VR pomaga walczyć z zakażeniami w szpitalach

Naukowcy zajmujący się kontrolą zakażeń z Mass General Brigham opracowali narzędzie szkoleniowe wykorzystujące wirtualną rzeczywistość (VR), które służy do szkolenia personelu medycznego z zakresu podstawowych zasad zapobiegania zakażeniom – w tym czyszczenia i dezynfekcji przenośnego sprzętu medycznego – aby ograniczyć rozprzestrzenianie się zakażeń w placówkach ochrony zdrowia. Narzędzie zostało pilotażowo wdrożone w siedmiu ośrodkach w Stanach Zjednoczonych. Badacze mają nadzieję, że tego typu szkolenia zwiększą kompetencje personelu i poprawią bezpieczeństwo pacjentów. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Infection Control & Hospital Epidemiology.

„Urządzenia takie jak mankiety do mierzenia ciśnienia krwi, glukometry i przenośne aparaty diagnostyczne są powszechne w opiece zdrowotnej. Badanie za badaniem pokazuje, że nie radzimy sobie z ich skutecznym czyszczeniem i dezynfekcją, co zwiększa ryzyko zakażeń związanych z opieką zdrowotną” – powiedziała dr Erica S. Shenoy, specjalistka ds. kontroli zakażeń w Mass General Brigham. „Wiemy, że prawidłowe i konsekwentne stosowanie podstawowych praktyk kontroli zakażeń zmniejsza ryzyko dla pacjentów, ale również wiemy, że dotychczasowy sposób nauczania tych praktyk, utrzymujący się od dekad, nie przynosi oczekiwanych rezultatów.”

Zakażenia związane z opieką zdrowotną dotykają 1 na 31 pacjentów, powodują niemal 100 000 zgonów rocznie i generują 28,4 miliarda dolarów bezpośrednich kosztów medycznych. Szacuje się, że aż 75% tych zakażeń można by zapobiec dzięki wdrożeniu podstawowych zasad profilaktyki. W badaniach wykazano, że od 25% do nawet 100% przenośnego sprzętu medycznego może być skażone, a wspólne użytkowanie takiego sprzętu stanowi udokumentowane źródło transmisji zakażeń.

Zespół Shenoy stworzył immersyjny moduł VR wykorzystujący zestawy zakładane na głowę (head-mounted display), który prowadzi uczestników przez symulowane środowisko szpitalne. Moduł zawiera elementy grywalizacji oraz wizualizację „niewidocznych” skażeń, a uczestnicy uczą się zasad czyszczenia i dezynfekcji, trenując je na dwóch urządzeniach: aparacie do pomiarów parametrów życiowych oraz ultrasonografie typu point-of-care.

„Chcieliśmy, aby klinicyści mogli 'zobaczyć to, czego zwykle nie widać’ i całkowicie zanurzyć się w środowisku, które pozwoli im lepiej przyswoić wiedzę i umiejętności potrzebne w praktyce klinicznej” – tłumaczy dr Shenoy.

W pierwszej fazie badania przeszkolono 31 uczestników, których opinie posłużyły do udoskonalenia modułu. Następnie kolejnych 44 uczestników przetestowało poprawioną wersję, z czego 39 (88,6%) oceniło doświadczenie jako pozytywne. W komentarzach wskazywano m.in. na satysfakcję z immersyjnego, interaktywnego charakteru szkolenia. Chociaż połowa uczestników doświadczyła nieprzyjemnych doznań fizycznych (np. choroby lokomocyjnej, typowej przy pierwszych kontaktach z VR), tylko nieliczni zgłaszali problemy techniczne – takie jak trudności z transportem sprzętu, zakładaniem lub zdejmowaniem wirtualnych rękawiczek czy zrozumieniem instrukcji.

Prowadzone są kolejne badania, które wykraczają poza ocenę doświadczenia użytkownika i skupiają się na analizie wiedzy, umiejętności i kompetencji po ukończeniu szkolenia VR.

„W dynamicznych i złożonych środowiskach ochrony zdrowia potrzebujemy nowego typu szkoleń, które wzmacniają pamięć mięśniową związaną z zasadami kontroli zakażeń” – podsumowuje Shenoy. „Cieszy nas, że uczestnicy szkolenia wyrażali radość i entuzjazm. Wiemy, że zaangażowanie sprzyja lepszemu zapamiętywaniu informacji.”

Źródło: Infection Control and Hospital Epidemiology

DOI: 10.1017/ice.2025.89