Staphylococcus epidermidis i Pseudomonas aeruginosa na drewnie – jak obróbka powierzchni wpływa na przeżywalność bakterii

Najnowsze badania wskazują, że bakterie znacznie łatwiej kolonizują powierzchnie drewna niepoddane obróbce niż drewno zabezpieczone różnymi metodami wykończenia. Odkrycie to może mieć istotne znaczenie dla higieny zarówno w gospodarstwach domowych, jak i w przestrzeniach publicznych.

Wpływ obróbki drewna na przyleganie i przeżywalność bakterii

Badanie przeprowadzone przez naukowców z University of Helsinki analizowało proces przylegania bakterii, ich przeżywalność oraz możliwość przenoszenia się między powierzchniami drewnianymi. Analizy prowadzono zarówno w warunkach laboratoryjnych, jak i w rzeczywistym środowisku użytkowym.

W badaniach laboratoryjnych skoncentrowano się na dwóch gatunkach bakterii: Staphylococcus epidermidis oraz Pseudomonas aeruginosa.

Pierwszy z nich stanowi element naturalnej mikrobioty skóry człowieka i zazwyczaj nie powoduje chorób. Jest jednak dobrym modelem bakterii przenoszonych z powierzchni skóry na przedmioty codziennego użytku.

Drugi gatunek, Pseudomonas aeruginosa, jest potencjalnym patogenem oportunistycznym, który może wywoływać zakażenia – szczególnie u osób z obniżoną odpornością. Bakteria ta jest znana ze zdolności przetrwania w trudnych warunkach środowiskowych.

Większa liczba bakterii na nieobrobionych powierzchniach drewna

Wyniki badań wykazały, że na nieobrobionych powierzchniach drewnianych występowała większa liczba bakterii, które pozostawały żywe przez dłuższy czas niż na drewnie poddanym obróbce powierzchniowej.

Jak podkreśla doktorantka Elina Kettunen, gdy powierzchnia drewna była zabezpieczona:

• liczba bakterii była niższa,
• obserwowano mniejszą różnorodność gatunkową mikroorganizmów.

Oznacza to, że sposób wykończenia materiału wpływa na mikrobiotę powierzchniową, co może mieć znaczenie dla poziomu higieny oraz potencjalnego ryzyka zdrowotnego. Z kolei powierzchnie nieobrobione mogą sprzyjać zachowaniu części korzystnych mikroorganizmów.

Znaczenie badań laboratoryjnych i terenowych

Autorzy pracy podkreślają, że kluczową wartością projektu było połączenie badań laboratoryjnych z eksperymentami prowadzonymi w warunkach rzeczywistych.

Kontrolowane warunki laboratoryjne umożliwiły dokładną analizę zachowania bakterii na różnych typach powierzchni drewnianych. Natomiast eksperymenty terenowe przeprowadzone w przestrzeniach publicznych pozwoliły ocenić, jak obserwowane zjawiska manifestują się w naturalnych społecznościach mikroorganizmów.

W warunkach laboratoryjnych Staphylococcus epidermidis wykazywał lepszą przeżywalność na nieobrobionym drewnie. W badaniach terenowych również odnotowano większą liczbę bakterii, a także większą różnorodność i żywotność mikroorganizmów na takich powierzchniach.

Jak wyjaśnia Kettunen, wskazuje to, że naturalne właściwości drewna mogą wpływać na strukturę mikrobiologiczną powierzchni. Jednocześnie czynniki środowiskowe oraz konkurencja między drobnoustrojami mogą modyfikować intensywność tego efektu.

Wybór materiałów budowlanych a mikrobiota powierzchni

Autorzy zaznaczają, że badanie obejmowało ograniczoną liczbę materiałów oraz tylko dwa gatunki bakterii w warunkach laboratoryjnych. W związku z tym konieczne są dalsze analizy, aby ocenić długoterminowe konsekwencje obserwowanych zjawisk.

Mimo tych ograniczeń wyniki dostarczają praktycznych wskazówek dotyczących wpływu materiałów budowlanych na mikrobiotę powierzchniową.

Jak zauważa Tuula Jyske, Associate Professor of Wood Material Science:

zdrowie środowiska wewnętrznego, trwałość materiałów oraz zarządzanie mikrobiologią powierzchni należą do kluczowych zagadnień współczesnego budownictwa.

Wnioski z badań mogą znaleźć zastosowanie m.in. w projektowaniu:

• mebli,
• okładzin ściennych,
• elementów architektury wnętrz.

W takich zastosowaniach wybór materiału oraz sposób wykończenia powierzchni mogą bezpośrednio wpływać zarówno na poziom higieny, jak i na strukturę mikrobioty obecnej na powierzchniach. W przyszłości może to doprowadzić do opracowania materiałów drewnianych i powłok powierzchniowych o właściwościach bardziej higienicznych, a nawet tzw. materiałów probiotycznych, wspierających korzystną mikrobiotę środowiskową.

Źródło: Journal of Hazardous Materials Advances, From antimicrobial activity to microbial ecology: Untreated and treated wood surfaces shape bacterial survival and community diversity in indoor environments
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.hazadv.2026.101090