Ryzyko śmiertelnych zakażeń u noworodków może wzrastać, gdy bakteria i grzyb współwystępują

Naukowcy z University of Maine odkryli, że powszechna interakcja pomiędzy bakterią a grzybem może istotnie zwiększać ryzyko ciężkich, a potencjalnie śmiertelnych zakażeń u noworodków, jednocześnie obniżając skuteczność standardowego leczenia.

Około jedna piąta zdrowej populacji na świecie jest nosicielami bakterii Streptococcus agalactiae (paciorkowiec grupy B, GBS). U osób z obniżoną odpornością, w tym u noworodków, kobiet w ciąży oraz osób starszych, drobnoustrój ten może jednak wywoływać ciężkie zakażenia inwazyjne.

W przypadku ekspozycji noworodków na GBS może dojść do rozwoju zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, choroby obarczonej wysoką śmiertelnością lub prowadzącej do trwałych powikłań neurologicznych.

Nowe badanie wykazało, że w sytuacji, gdy GBS współwystępuje z Candida albicans – grzybem będącym częstą przyczyną kandydoz – bakteria ta zyskuje większą zdolność do szerzenia zakażenia oraz staje się trudniejsza do leczenia u noworodków. Zakażenie mieszane oboma drobnoustrojami prowadzi do obniżenia skuteczności obecnie stosowanych terapii przeciwko GBS.

„Mamy nadzieję, że nasze wyniki pomogą klinicystom w podejmowaniu decyzji terapeutycznych podczas badań kobiet ciężarnych w kierunku nosicielstwa GBS przed porodem, w tym uwzględnianiu możliwości współzakażenia Candida albicans” – podkreśla współautorka badania Melody Neely, associate professor oraz kierownik Department of Molecular and Biomedical Sciences na University of Maine.

Szacuje się, że niemal jedna trzecia kobiet na świecie ma obecność C. albicans w obrębie dróg rodnych, natomiast GBS stwierdza się u 10–30% kobiet w ciąży. Oba drobnoustroje mogą bytować w obrębie przewodu pokarmowego oraz układu rozrodczego, a następnie zostać przeniesione z matki na dziecko w życiu płodowym lub w trakcie porodu. Wcześniejsze badania wskazywały na częste współwystępowanie i współzakażenia tymi patogenami u pacjentów.

Aby zbadać wzajemne oddziaływanie tych mikroorganizmów, badacze z University of Maine hodowali GBS oraz C. albicans zarówno we wspólnych, jak i oddzielnych hodowlach. Zaobserwowano, że komórki GBS namnażają się szybciej, gdy znajdują się w tym samym środowisku co C. albicans. Co istotne, bezpośredni kontakt pomiędzy drobnoustrojami nie był konieczny – sama obecność C. albicans sprzyjała wzrostowi GBS.

Następnie oceniano zakaźność oraz oporność GBS na leczenie, jednocześnie wprowadzając oba patogeny do larw danio pręgowanego (Danio rerio). Ryby te, mimo niewielkich rozmiarów, wykazują istotne podobieństwa genetyczne do człowieka i umożliwiają obserwację procesów chorobowych w czasie rzeczywistym. Zespół badawczy stwierdził, że GBS w połączeniu z C. albicans wykazywał większą zakaźność oraz wyższą oporność na antybiotyki.

Było to pierwsze badanie, w którym oceniono stopień zakaźności oraz lekooporności GBS w warunkach współzakażenia z C. albicans. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie Infection and Immunity, wydawanym przez American Society for Microbiology.

„Obecnie standardem postępowania u kobiet ciężarnych z obecnością GBS jest podanie dożylnych antybiotyków na kilka godzin przed porodem. Jeżeli jednak jednocześnie obecna jest Candida albicans, skuteczność antybiotykoterapii może być mniejsza, a eliminacja GBS niewystarczająca” – zaznacza Neely.

Autorzy badania zwracają również uwagę, że zdolność wzajemnego wzmacniania zjadliwości przez GBS i C. albicans może zależeć od środowiska wzrostu oraz dostępności składników odżywczych, takich jak aminokwasy i cukry. Dostępność tych substancji, prawdopodobnie poprzez wpływ na ekspresję genów, istotnie modyfikuje interakcje pomiędzy drobnoustrojami.

„Wyniki te rodzą ważne pytanie, czy osoby będące jednocześnie nosicielami bakterii i grzybów są bardziej narażone na rozwój groźnych chorób. To zagadnienie chcielibyśmy w przyszłości dokładniej zbadać” – podsumowuje współautor pracy Robert Wheeler, profesor mikrobiologii.

Badanie zostało przeprowadzone pod kierownictwem Kathryn Patenaude, absolwentki University of Maine i byłej adjunct instructor, obecnie wykładowczyni w St. Joseph’s College of Maine, we współpracy z Melody Neely, Robertem Wheelerem oraz zespołem obecnych i byłych doktorantów.

Publikacja zbiega się w czasie z rozbudową laboratorium danio pręgowanego na University of Maine w Hitchner Hall. Modele te stanowią podstawę wielu zaawansowanych badań biomedycznych prowadzonych w tej uczelni, obejmujących m.in. dystrofie mięśniowe, nowotwory, zakażenia, toksykologię oraz inne wyzwania współczesnej medycyny.

Źródło: Infection and Immunity, Interactions between Streptococcus agalactiae and Candida albicans affect persistence and virulence
DOI: http://dx.doi.org/10.1128/iai.00528-25