Pięć międzynarodowych zespołów badawczych analizuje kluczowe powiązania między mobilnością a zdrowiem

Jak mobilność wpływa na zdrowie ludzi i społeczeństw – w wymiarze lokalnym i globalnym? I w jaki sposób można budować sprawiedliwe, odporne systemy ochrony zdrowia w obliczu światowych ruchów migracyjnych? W ramach inicjatywy grantowej „Transdisciplinary Approaches to Mobility and Global Health” (link) Fundacja Volkswagena, we współpracy z europejskimi fundacjami Novo Nordisk Fonden oraz Wellcome Trust, koncentruje się na tych i innych pilnych zagadnieniach. Fundacja wybrała pięć projektów, które wyróżniają się transdyscyplinarną, międzynarodową współpracą, wysoką oryginalnością naukową i istotnym znaczeniem społecznym.

– Globalne zdrowie jest nierozerwalnie związane z kwestiami mobilności – należy tu wspomnieć o uchodźstwie, migracji zarobkowej czy transgranicznych zagrożeniach chorobowych. Złożoność tych procesów można uchwycić wyłącznie we wspólnym działaniu: ponad granicami dyscyplin, w dialogu międzynarodowym i we współpracy z partnerami praktycznymi – podkreśla dr Nora Kottmann, odpowiedzialna za konkurs w Fundacji Volkswagena. Wsparcie otrzymały projekty o wysokiej jakości naukowej, które podejmują kwestie społeczne, zdrowotne i etyczne oraz wypracowują wraz z kluczowymi interesariuszami trwałe rozwiązania. Zespoły badawcze tworzą instytucje partnerskie z krajów o wysokich, średnich i niskich dochodach, działają interdyscyplinarnie oraz współpracują m.in. z lokalnymi społecznościami, administracją i organizacjami pozarządowymi w Afryce, Europie, Azji i Ameryce Południowej.

Fundacja przeznacza na pięć projektów łącznie ok. 7,1 mln euro. Trzy z nich zostały opisane szczegółowo:

Hitch-hiking East Africa: rozprzestrzenianie malarii opornej na artemizyninę poprzez mobilność ludzi i komarów
(Dr Welmoed van Loon, Charité – Universitätsmedizin Berlin; dr Jules Ndoli Minega, University Teaching Hospital of Butare, Rwanda; dr Esto Bahizire, Catholic University of Bukavu, Demokratyczna Republika Konga; dr Philip Koliopoulos, Johannes Gutenberg-Universität Mainz; Emmanuel Mande, Infectious Diseases Institute, Uganda; ok. 1,5 mln euro)

Malaria to nie tylko wyjątkowo groźna choroba. W Afryce Wschodniej coraz częściej występują szczepy pasożytów opornych na główny lek – artemizyninę. Istnieje ryzyko, że oporność ta będzie się rozprzestrzeniać zarówno poprzez zakażone komary podróżujące np. w nocnych autobusach, jak i poprzez chorych przemieszczających się między krajami. Interdyscyplinarny zespół badawczy analizuje drogi szerzenia się oporności w czterech sąsiadujących krajach regionu Wielkich Jezior Afrykańskich. Zbierane są szczegółowe dane i opracowywane modele matematyczne, które pozwolą wdrożyć ukierunkowane działania w „hotspotach” oporności. Współpraca z lokalnymi partnerami i uruchomienie systemu wczesnego ostrzegania ma pomóc w skutecznym ograniczaniu rozprzestrzeniania się oporności.

From Health System Transformation to Well-Being Ecosystems (TRANS-WELL)
(Prof. dr Fred Krüger, Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg; dr Astrid Knoblauch, Swiss Tropical and Public Health Institute, Szwajcaria; prof. Pobsook Chamchong, Chiang Mai University, Tajlandia; dr Gonzalo Basile, Facultad Latinoamericana de Ciencias Sociales, Dominikana; dr Herminio Cossa, Manhiça Health Research Centre CISM, Mozambik; ok. 1,6 mln euro)

Projekt analizuje powiązania między migracją a zdrowiem w obszarach dotkniętych kryzysami, gdzie problemy gospodarcze, przemoc i zmiany klimatyczne zmuszają ludzi do migracji. Takie ruchy migracyjne podważają tradycyjne podejścia polityczne i zdrowotne. Zespół badawczy korzysta z doświadczeń krajów globalnego Południa, aby opracować inkluzyjne rozwiązania polityczne dopasowane do potrzeb migrantów. Przykłady z Mozambiku, Dominikany i Tajlandii pokazują, jak „ekosystem dobrostanu” może inspirować nowe spojrzenie na przemiany społeczne. W efekcie powstanie proste w użyciu narzędzie planistyczne dla systemów ochrony zdrowia, które stawia w centrum sprawiedliwość społeczną i zrównoważony rozwój.

Global Health Diasporas
(Prof. dr Uwe Hunger, Hochschule Fulda; dr Sascha Krannich, Justus-Liebig-Universität Gießen; prof. dr Martin Nyaaba Adokiya, University for Development Studies, Ghana; prof. Rajendra Surenthirakumaran, University of Jaffna, Sri Lanka; prof. dr Andres Cubillos, Pontificia Universidad Javeriana, Kolumbia; ok. 1,6 mln euro)

W wielu krajach globalnego Południa, zwłaszcza na obszarach wiejskich, brakuje kadr medycznych, a jednocześnie wielu specjalistów emigruje do zamożniejszych państw. Ten „medyczny drenaż mózgów” osłabia lokalne systemy ochrony zdrowia. Jednak migracja może nieść także szanse – poprzez powroty, transfer wiedzy i inwestycje. Projekt bada, w jaki sposób pracujący za granicą specjaliści medyczni mogą wspierać poprawę opieki zdrowotnej w Kolumbii, Ghanie i Sri Lance. Analizowane są czynniki społeczne i kulturowe sprzyjające powrotom oraz wymianie doświadczeń z lokalnymi społecznościami.

Pozostałe projekty:

• Nexus4Her – poprawa zdrowia seksualnego, reprodukcyjnego i psychicznego młodych kobiet uchodźczyń i migrantek w Ekwadorze i Ugandzie.
• Badanie skutków edukacyjnych i zawodowych programu Indonezji, mającego uczynić z kraju czołowego światowego eksportera pielęgniarek.

Źródło: VolkswagenStiftung