Genotyp HBV a skuteczność długoterminowej terapii entekawirem – analiza 144-tygodniowa

Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B (CHB) stanowi istotne globalne obciążenie zdrowotne, szczególnie w krajach Azji Wschodniej, w tym w Chinach. Skuteczna terapia przeciwwirusowa jest kluczowa dla zahamowania progresji choroby do marskości wątroby, niewydolności wątroby czy raka wątrobowokomórkowego. Coraz więcej danych wskazuje jednak, że odpowiedź na leczenie może różnić się w zależności od genotypu wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV).

Celem niniejszego prospektywnego badania było porównanie odpowiedzi zależnej od genotypu HBV na 144-tygodniową terapię entekawirem (ETV) u pacjentów z HBeAg-dodatnim CHB, ze szczególnym naciskiem na poprawę histologiczną ocenianą na podstawie parowanych biopsji wątroby.

Do badania włączono 49 dotychczas nieleczonych pacjentów z CHB, spełniających następujące kryteria: HBV DNA ≥ 20 000 IU/mL, aktywność aminotransferazy alaninowej (ALT) > 2× górna granica normy (ULN) oraz aktywność zapalna w klasyfikacji Scheuera G ≥ 2. Wszyscy pacjenci otrzymywali entekawir w dawce 0,5 mg na dobę.

Genotypowanie HBV przeprowadzono z wykorzystaniem reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR) oraz analizy długości fragmentów DNA. Pierwszorzędowym punktem końcowym była poprawa histologiczna, definiowana jako redukcja aktywności martwiczo-zapalnej o co najmniej 2 stopnie bez progresji włóknienia. Oceny dokonano na podstawie parowanych biopsji wątroby (wyjściowa oraz w 144. tygodniu terapii), analizowanych przez patologów nieznających danych klinicznych pacjentów.

Drugorzędowe punkty końcowe obejmowały odpowiedź wirusologiczną (HBV DNA w surowicy < 100 IU/mL), serokonwersję HBeAg oraz normalizację ALT.

Wyniki

W analizowanej kohorcie znalazło się 24 pacjentów z genotypem B oraz 24 z genotypem C (jeden pacjent z genotypem A został wyłączony z analiz porównawczych zależnych od genotypu).

Odsetek poprawy histologicznej był istotnie wyższy w grupie z genotypem B w porównaniu z genotypem C (91,3% vs. 63,2%; P = 0,027). Również całkowita lub niemal całkowita remisja aktywności zapalnej (0 ≤ G < 1) występowała częściej u pacjentów z genotypem B (56,5% vs. 26,3%; P = 0,048).

Supresja wirusologiczna była doskonała w obu grupach – 100% pacjentów osiągnęło poziom HBV DNA < 100 IU/mL po 144 tygodniach terapii. Serokonwersja HBeAg wykazywała tendencję do częstszego występowania w grupie z genotypem C (29,2% vs. 50,0%; P = 0,140), jednak różnica ta nie osiągnęła istotności statystycznej.

Normalizację ALT uzyskano u wszystkich pacjentów do 48. tygodnia leczenia. Terapia była dobrze tolerowana, bez istotnych sygnałów bezpieczeństwa.

Wnioski

Genotyp HBV istotnie wpływa na odpowiedź histologiczną wątroby podczas długoterminowej terapii entekawirem. Pacjenci zakażeni genotypem B wykazują wyraźnie większą poprawę w zakresie aktywności martwiczo-zapalnej w porównaniu z pacjentami z genotypem C.

Wyniki te stanowią istotny argument przemawiający za włączeniem rutynowego genotypowania HBV do praktyki klinicznej. Informacja o genotypie może mieć znaczenie prognostyczne w zakresie odpowiedzi histologicznej i powinna być uwzględniana przy planowaniu spersonalizowanych strategii terapeutycznych u pacjentów z CHB.

Dalsza standaryzacja monitorowania oraz systematyczna ocena punktów końcowych mogłyby dodatkowo zwiększyć wiarygodność oraz znaczenie kliniczne uzyskanych wyników.

Źródło: Journal of Clinical and Translational Hepatology, Genotype-specific Response to 144-week Entecavir Therapy for HBeAg-positive Chronic Hepatitis B with a Particular Focus on Histological Improvement: A Prospective Study
DOI: http://dx.doi.org/10.14218/JCTH.2025.00533