Wyniki badań: Tradycyjna medycyna rdzennych społeczności Kanady w walce z MRSA
Bergamotka, szczaw i gailardia – tradycyjne rośliny w walce z MRSA
Kanadyjscy naukowcy z Uniwersytetu w Reginie odkryli potencjał tradycyjnej medycyny rdzennych mieszkańców w walce z bakteriami opornymi na antybiotyki. W badaniu, prowadzonym wspólnie z First Nations University of Canada oraz Starszyznami z Saskatchewan, zidentyfikowano wyciągi roślinne zdolne do zwalczania metycylinoopornego gronkowca złocistego (MRSA) – jednego z najgroźniejszych patogenów antybiotykoopornych na świecie.
MRSA, będący istotną przyczyną przewlekłych zakażeń ran i zakażeń krwi, jest wyjątkowo trudny do leczenia z powodu odporności na wiele klas antybiotyków. Problem nasila się szczególnie w szpitalach i placówkach opieki długoterminowej oraz w społecznościach rdzennych w Kanadzie, gdzie ograniczony dostęp do opieki zdrowotnej i historyczne nierówności systemowe zwiększają ryzyko ciężkich powikłań.
Zespół badaczy, poszukując alternatyw dla nowych leków przeciwdrobnoustrojowych, sięgnął do wiedzy tradycyjnej. Zebrano rośliny prerii, od wieków stosowane w medycynie rdzennych społeczności, i poddano je testom laboratoryjnym w warunkach jak najbardziej zbliżonych do rzeczywistych infekcji.
Wyniki okazały się obiecujące. Wyciągi z takich roślin, jak bergamotka, szczaw, gailardia czy mniszek lekarski, skutecznie hamowały wzrost MRSA. Z kolei inne, m.in. gumweed (Grindelia), rozbijały biofilmy bakteryjne – struktury ochronne, które utrudniają leczenie.
„Te rośliny były używane przez rdzennych mieszkańców od tysięcy lat w leczeniu poważnych chorób. Dla społeczności naukowej może być zaskoczeniem, że informacje te wciąż są czymś nowym. Nasze badania pokazują, jak ważne jest łączenie nauki akademickiej z wiedzą tradycyjną” – podkreśla dr Vincent Ziffle, adiunkt w First Nations University of Canada.
Istotne jest również to, że niektóre wyciągi działały wyłącznie w warunkach zbliżonych do infekcji, co wskazuje na konieczność prowadzenia realistycznych badań przy tworzeniu nowych leków. Naukowcy zwracają uwagę, że mechanizmy działania roślin mogą różnić się od klasycznych antybiotyków, co otwiera nowe możliwości w walce z opornością.
Projekt prowadził dr Omar El-Halfawy, Canada Research Chair in Chemogenomics and Antimicrobial Research na Uniwersytecie w Reginie. „MRSA to poważne wyzwanie zdrowotne w społecznościach rdzennych. Nasze badania mają pomóc w walce z opornością, a jednocześnie wspierać proces pojednania i współpracy” – zaznaczył.
Szczególnie ważny jest aspekt partnerski pracy – badanie zostało współtworzone i współautoryzowane przez naukowców rdzennych i nierdzennych, co stanowi nowy wzorzec szacunku i wzajemności w nauce. Niestety, trzech Starszych, którzy współpracowali przy projekcie, zmarło jeszcze przed publikacją. Badacze podkreślają, że publikacja jest także formą uhonorowania ich wiedzy i dziedzictwa.
Starszyzna i studenci, uczestniczący w wyprawach badawczych po preriach, równinach borealnych i lasach Saskatchewan, podkreślali znaczenie nauki bezpośrednio z natury. „Nasze lekarstwa pochodzą od Matki Ziemi. Teraz studenci wiedzą, jak ważne są rośliny lecznicze, bo mogli się tego uczyć w terenie” – mówi Starsza Margaret Reynolds.
Badanie ukazuje, że połączenie tradycyjnej wiedzy z nowoczesną nauką nie tylko dostarcza nowych rozwiązań terapeutycznych, ale także buduje mosty między kulturami i tworzy fundament dla długofalowego zaufania i współpracy.
Źródło: University of Regina




