Miliony bardzo małych dzieci, dotychczas wykluczonych z terapii iwermektyną, mogłyby zostać bezpiecznie objęte kampaniami leczenia chorób tropikalnych, takich jak robaczyce jelitowe, świerzb czy onchocerkoza (river blindness), zgodnie z wynikami badania klinicznego zaprezentowanego podczas dorocznego spotkania American Society of Tropical Medicine and Hygiene (ASTMH).
„Nasze randomizowane, podwójnie zaślepione badanie z udziałem 240 uczestników przeprowadzone w Gambii, Kenii i Brazylii wykazało, że iwermektynę można bezpiecznie podawać małym dzieciom o masie ciała już od 5 kilogramów (około 11 funtów). To istotne, ponieważ dzieci te są szczególnie narażone na choroby, które obecnie skutecznie leczymy iwermektyną” – powiedział dr Kevin Kobylinski, honorary visiting research fellow na University of Oxford, związany z Mahidol Oxford Tropical Medicine Research Unit w Bangkoku, główny autor badania.
Obecne zapisy w charakterystykach produktów leczniczych zabraniają stosowania iwermektyny u dzieci ważących mniej niż 15 kilogramów. Dr Kobylinski wyjaśnił, że ograniczenie to zaczęto kwestionować po analizie szerokiego zbioru badań klinicznych, w których odnotowano przypadki bezpiecznego podania leku dzieciom o masie od 5 kilogramów bez poważnych działań niepożądanych. „Wyniki badania Ivermectin Safety in Small Children powinny dostarczyć dodatkowych dowodów, że iwermektynę można bezpiecznie stosować u dzieci poniżej 15 kilogramów” – dodał.
Iwermektyna jest powszechnie stosowana w ramach masowych kampanii leczniczych (mass drug administration, MDA), w których całe społeczności otrzymują lek. Włączenie najmłodszych dzieci może istotnie zwiększyć skuteczność tych programów. Przykładowo:
- Małe dzieci są najbardziej narażone na zahamowanie wzrostu i zaburzenia poznawcze spowodowane zakażeniami robakami jelitowymi wrażliwymi na iwermektynę.
• Istnieją dowody, że iwermektyna może ograniczać transmisję malarii, ale jedynie wtedy, gdy kampanie MDA obejmą około 70% populacji docelowej – co jest trudne do osiągnięcia, gdy wyklucza się dzieci poniżej 15 kilogramów.
• Kampanie MDA z iwermektyną to kluczowy element eradykacji onchocerkozy. Choroba ta może prowadzić do ślepoty dopiero po kilku latach zakażenia, co oznacza, że opóźnienie terapii może wciąż chronić wzrok. Jednak zakażenia we wczesnym dzieciństwie mogą wywoływać reakcje immunologiczne prowadzące do ciężkiej postaci padaczki związanej z onchocerkozą, znanej jako nodding syndrome.
• Małe dzieci są szczególnie podatne na świerzb – pasożytniczą chorobę skóry wywołującą intensywny świąd, nadkażenia bakteryjne i liczne powikłania.
„Iwermektyna stanowi fundament najbardziej efektywnych interwencji w zdrowiu globalnym. Dowody na to, że lek można bezpiecznie stosować u małych dzieci, mogą zwiększyć skalę i efektywność tych działań” – podkreślił prezes ASTMH, dr David Fidock, CS Hamish Young Professor of Microbiology and Immunology oraz Professor of Medical Sciences w Columbia University Irving Medical Center.
