Niebezpieczne patogeny: Hantawirusy przeprogramowują zdrowe komórki na swoją korzyść
Hantawirusy coraz częściej znajdują się w centrum zainteresowania badaczy medycznych. Patogeny te uznawane są za niebezpieczne i w ostatnich latach rozszerzyły swoje występowanie w niektórych rejonach Niemiec. Mimo to nadal brak skutecznych szczepionek oraz terapii przeciwwirusowych zwalczających zakażenie hantawirusami. Nowy projekt badawczy, finansowany przez Niemiecką Fundację Badawczą (Deutsche Forschungsgemeinschaft, DFG), ma na celu uzupełnienie istniejących luk w wiedzy. Inicjatywa ta jest realizowana przez naukowców z Wydziału Medycznego Uniwersytetu Duisburg-Essen oraz Instytutu Biologii i Biochemii Uniwersytetu w Poczdamie. DFG wspiera projekt kwotą 434 775 euro, z czego 242 475 euro trafi do zespołu badawczego w Essen.
Niektóre warianty hantawirusów uznawane są za szczególnie agresywne. Mogą wywoływać objawy grypopodobne, a w cięższych przypadkach prowadzić do poważnych zaburzeń nerkowych lub płucnych. Głównym rezerwuarem i źródłem zakażenia są gryzonie, przede wszystkim myszy. Do infekcji najczęściej dochodzi poprzez wdychanie skażonego pyłu zawierającego wydzieliny zakażonych zwierząt.
Hantawirusy zaliczane są do tzw. wirusów wschodzących (ang. emerging viruses), które mają potencjał wywoływania groźnych i rozległych epidemii. „Wciąż wiemy o nich zbyt mało” – podkreśla dr Roland Schwarzer z Instytutu Badań nad HIV i Chorobami Powiązanymi w Szpitalu Uniwersyteckim w Essen. – „Problem może się nasilić, ponieważ w ostatnich latach wielu uznanych ekspertów w dziedzinie hantawirusów przeszło na emeryturę”.
Zespół badaczy z Essen, kierowany przez dr. Rolanda Schwarzera i dr Hannę Schwarzer-Sperber, współpracuje z grupą prof. dra Salvatora Chiantii z Uniwersytetu w Poczdamie. Naukowcy analizują, w jaki sposób hantawirusy przeprogramowują zdrowe komórki, by namnażać się w ich wnętrzu. „Wirusy celowo zmieniają cytoszkielet – swoiste rusztowanie komórkowe. Chcemy zrozumieć ten mechanizm, by odkryć nowe słabe punkty wirusa” – tłumaczy dr Schwarzer. Celem projektu jest identyfikacja potencjalnych punktów uchwytu dla przyszłych terapii.
Od maja 2025 roku zespół w Essen wspiera młoda badaczka Tina Dluzak, która w ramach projektu realizuje rozprawę doktorską. Skupia się na badaniu mechanizmów komórkowych umożliwiających zakażenie hantawirusem, licząc na to, że jej prace przyczynią się do opracowania skuteczniejszych strategii terapeutycznych.
Źródło: Szpital Uniwersytecki w Essen (Universitätsklinikum Essen)
