Nowe badanie przeprowadzone przez Tel Aviv University, Technion oraz Tel Aviv Medical Center (Ichilov), opublikowane na \u0142amach presti\u017cowego czasopisma Nature Medicine, dostarcza pierwszych dowod\u00f3w u ludzi, \u017ce aktywno\u015b\u0107 m\u00f3zgu zwi\u0105zana z oczekiwaniem nagrody ma mierzalny wp\u0142yw na odpowied\u017a organizmu na konkretne szczepienie.<\/p>\n
Badanie zosta\u0142o zrealizowane we wsp\u00f3\u0142pracy dw\u00f3ch zespo\u0142\u00f3w badawczych. Pierwszy z nich dzia\u0142a\u0142 pod kierunkiem prof. Talmy Hendler z School of Psychological Sciences oraz Gray Faculty of Medical and Health Sciences Tel Aviv University, we wsp\u00f3\u0142pracy z jej by\u0142\u0105 doktorantk\u0105 dr Nitzan Lubianiker, a tak\u017ce z Sagol Brain Institute w Tel Aviv Medical Center (Ichilov). Drugi zesp\u00f3\u0142 prowadzi\u0142a prof. Asya Rolls z The George S. Wise Faculty of Life Sciences, wraz z jej by\u0142\u0105 studentk\u0105 dr Tamar Koren z Technion oraz Department of Pathology Tel Aviv Medical Center (Ichilov).<\/p>\n
W eksperymencie wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 85 zdrowych ochotnik\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a poddana specjalistycznemu treningowi m\u00f3zgu z wykorzystaniem technologii neurofeedbacku opartej na funkcjonalnym rezonansie magnetycznym (fMRI). Metoda ta umo\u017cliwia osobom badanym uczenie si\u0119, w czasie rzeczywistym, regulacji aktywno\u015bci okre\u015blonych obszar\u00f3w m\u00f3zgu poprzez mechanizmy uczenia si\u0119 ze wzmocnieniem. Celem treningu by\u0142o zwi\u0119kszenie aktywno\u015bci kluczowego obszaru uk\u0142adu nagrody, obejmuj\u0105cego pole brzuszne nakrywki (Ventral Tegmental Area, VTA), kt\u00f3re odpowiada za uwalnianie dopaminy w kontek\u015bcie proces\u00f3w psychicznych zwi\u0105zanych z oczekiwaniem pozytywnych rezultat\u00f3w i motywacj\u0105 do ich osi\u0105gni\u0119cia.<\/p>\n
Uczestnicy zostali poinstruowani, aby modulowa\u0107 aktywno\u015b\u0107 swojego m\u00f3zgu za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych strategii mentalnych, takich jak my\u015bli, emocje czy wspomnienia, jednocze\u015bnie obserwuj\u0105c pozytywn\u0105 informacj\u0119 zwrotn\u0105 dotycz\u0105c\u0105 skuteczno\u015bci danej strategii w regulowaniu aktywno\u015bci m\u00f3zgowej.<\/p>\n
Bezpo\u015brednio po zako\u0144czeniu treningu m\u00f3zgu wszyscy uczestnicy otrzymali szczepionk\u0119 przeciwko wirusowemu zapaleniu w\u0105troby typu B. Nast\u0119pnie naukowcy monitorowali odpowied\u017a immunologiczn\u0105 poprzez seri\u0119 bada\u0144 krwi, oznaczaj\u0105c poziomy swoistych przeciwcia\u0142 wytwarzanych po szczepieniu.<\/p>\n
Wyniki wykaza\u0142y, \u017ce uczestnicy, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 istotnie zwi\u0119kszy\u0107 aktywno\u015b\u0107 w obszarze uk\u0142adu nagrody, wykazywali r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anie wi\u0119kszy wzrost poziomu przeciwcia\u0142 po szczepieniu. Zale\u017cno\u015b\u0107 ta by\u0142a specyficzna dla obszaru VTA i nie by\u0142a obserwowana w innych strukturach m\u00f3zgu wykorzystywanych jako obszary kontrolne, takich jak hipokamp, ani w innych rejonach uk\u0142adu nagrody zwi\u0105zanych z odmiennymi do\u015bwiadczeniami nagradzaj\u0105cymi, jak przyjemno\u015b\u0107 czy satysfakcja. Oznacza to, \u017ce zaobserwowany efekt mia\u0142 zar\u00f3wno precyzyjn\u0105 lokalizacj\u0119 anatomiczn\u0105, jak i okre\u015blony kontekst mentalny.<\/p>\n
Dodatkowa, pog\u0142\u0119biona analiza strategii mentalnych stosowanych przez uczestnik\u00f3w podczas treningu VTA wykaza\u0142a, \u017ce osoby koncentruj\u0105ce si\u0119 na pozytywnym oczekiwaniu \u2013 odczuciach ekscytacji, wierze w dobry rezultat lub przewidywaniu nadchodz\u0105cego pozytywnego wydarzenia (np. ulubionego posi\u0142ku czy d\u0142ugo wyczekiwanego spotkania) \u2013 by\u0142y w stanie utrzymywa\u0107 wy\u017csz\u0105 aktywno\u015b\u0107 VTA w czasie. Zjawisko to korelowa\u0142o z lepsz\u0105 odpowiedzi\u0105 immunologiczn\u0105. Badacze zidentyfikowali zatem bezpo\u015bredni zwi\u0105zek pomi\u0119dzy aktywno\u015bci\u0105 m\u00f3zgu w uk\u0142adzie nagrody, stanem pozytywnego oczekiwania a odpowiedzi\u0105 organizmu na wyzwanie immunologiczne.<\/p>\n
Jak podkre\u015bla zesp\u00f3\u0142 badawczy, nie chodzi tu o \u201epozytywne my\u015blenie\u201d w potocznym czy pseudonaukowym znaczeniu, lecz o mierzalny mechanizm neurobiologiczny, powi\u0105zany mi\u0119dzy innymi z dobrze znanym w medycynie efektem placebo, czyli odpowiedzi\u0105 terapeutyczn\u0105 wykraczaj\u0105c\u0105 poza specyficzne dzia\u0142anie interwencji medycznej. Naukowcy wskazuj\u0105, \u017ce stany mentalne posiadaj\u0105 wyra\u017any \u201epodpis\u201d m\u00f3zgowy, kt\u00f3ry mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na funkcjonowanie uk\u0142ad\u00f3w fizjologicznych, w tym uk\u0142adu odporno\u015bciowego.<\/p>\n
Autorzy badania zaznaczaj\u0105, \u017ce ich wyniki nie stanowi\u0105 alternatywy dla szczepie\u0144 ani leczenia medycznego. Otwieraj\u0105 jednak perspektyw\u0119 dla rozwoju nowych, nieinwazyjnych podej\u015b\u0107, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci mog\u0105 wzmacnia\u0107 odpowied\u017a immunologiczn\u0105, poprawia\u0107 skuteczno\u015b\u0107 terapii medycznych oraz znajdowa\u0107 zastosowanie w takich dziedzinach jak immunoterapia czy leczenie przewlek\u0142ych chor\u00f3b immunologicznych. Uzyskane dane potwierdzaj\u0105, \u017ce relacja umys\u0142\u2013cia\u0142o nie jest wy\u0142\u0105cznie koncepcj\u0105 teoretyczn\u0105, lecz realnym procesem biologicznym, kt\u00f3ry mo\u017cna mierzy\u0107, trenowa\u0107 i potencjalnie wykorzystywa\u0107 w promocji zdrowia.<\/p>\n
Jak podsumowuj\u0105 prof. Talma Hendler, prof. Asya Rolls, dr Nitzan Lubianiker oraz dr Tamar Koren, m\u00f3zg nie jest jedynie uk\u0142adem reaguj\u0105cym na stan zdrowia organizmu, ale aktywnym uczestnikiem, kt\u00f3ry ten stan wsp\u00f3\u0142kszta\u0142tuje. \u015awiadoma aktywacja mechanizm\u00f3w m\u00f3zgowych zwi\u0105zanych z pozytywnym oczekiwaniem otwiera nowe kierunki bada\u0144 i potencjalnych terapii, jako uzupe\u0142nienie, a nie zast\u0119pstwo dla wsp\u00f3\u0142czesnej medycyny. Jednocze\u015bnie badacze podkre\u015blaj\u0105, \u017ce efekt aktywacji uk\u0142adu nagrody i jego wp\u0142yw na odpowied\u017a immunologiczn\u0105 r\u00f3\u017cni si\u0119 pomi\u0119dzy osobami, co wyklucza mo\u017cliwo\u015b\u0107 zast\u0105pienia nim standardowych metod leczenia, ale czyni go obiecuj\u0105cym elementem wspomagaj\u0105cym.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0Nature Medicine, Brain reward system activation enhances vaccine-induced immune response in humans<\/p>\n