{"id":30528,"date":"2025-08-30T18:44:38","date_gmt":"2025-08-30T16:44:38","guid":{"rendered":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/?p=30528"},"modified":"2025-08-30T18:44:38","modified_gmt":"2025-08-30T18:44:38","slug":"naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/","title":{"rendered":"Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami"},"content":{"rendered":"<p>Mitochondria od dawna znane s\u0105 jako \u201eelektrownie kom\u00f3rki\u201d, dostarczaj\u0105ce energi\u0119 niezb\u0119dn\u0105 do \u017cycia. Teraz okazuje si\u0119, \u017ce pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce rol\u0119 \u201epiechoty kom\u00f3rkowej\u201d w obronie przed infekcjami. Zesp\u00f3\u0142 mikrobiolog\u00f3w z UCLA odkry\u0142, \u017ce mitochondria nie tylko produkuj\u0105 energi\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c aktywnie konkuruj\u0105 z patogenami o sk\u0142adniki od\u017cywcze, w szczeg\u00f3lno\u015bci o witamin\u0119 B9 (kwas foliowy), skutecznie hamuj\u0105c rozw\u00f3j infekcji.<\/p>\n<p>Badanie, opublikowane w czasopi\u015bmie <em>Science<\/em>, wykaza\u0142o, \u017ce mitochondria zu\u017cywaj\u0105c kwas foliowy w swoim metabolizmie, ograniczaj\u0105 jego dost\u0119pno\u015b\u0107 dla paso\u017cyta <em>Toxoplasma gondii<\/em>. Ten mikroorganizm wywo\u0142uje toksoplazmoz\u0119, chorob\u0119 gro\u017an\u0105 zw\u0142aszcza dla os\u00f3b z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105 oraz kobiet w ci\u0105\u017cy. Brak dost\u0119pu do folian\u00f3w spowalnia tempo namna\u017cania paso\u017cyta, co skutecznie redukuje jego zdolno\u015b\u0107 do infekcji.<\/p>\n<ul>\n<li>Toxoplasma gondii* przenoszony jest najcz\u0119\u015bciej przez kontakt z odchodami kot\u00f3w lub spo\u017cycie niedogotowanego mi\u0119sa. U ludzi cz\u0119sto przebiega bezobjawowo, jednak w szczeg\u00f3lnych sytuacjach \u2013 np. u p\u0142odu \u2013 mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych uszkodze\u0144 narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych. U myszy zaka\u017cenie paso\u017cytem prowadzi do zmian w m\u00f3zgu zmniejszaj\u0105cych instynktowny l\u0119k przed kotami, co zwi\u0119ksza ryzyko schwytania przez drapie\u017cnika.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Naukowcy odkryli, \u017ce podczas infekcji kom\u00f3rki gospodarza zwi\u0119kszaj\u0105 produkcj\u0119 bia\u0142ka ATF4, kt\u00f3re aktywuje odpowied\u017a stresow\u0105 i reguluje ekspresj\u0119 gen\u00f3w. To z kolei prowadzi do zwi\u0119kszonej ilo\u015bci mitochondrialnego DNA (mtDNA) oraz intensyfikacji metabolizmu mitochondri\u00f3w. Wzmocniony metabolizm powoduje wi\u0119ksze zu\u017cycie kwasu foliowego, co skutkuje \u201ezag\u0142odzeniem\u201d paso\u017cyta.<\/p>\n<p>Kiedy badacze wyciszyli ATF4, paso\u017cyt rozwija\u0142 si\u0119 znacznie lepiej, co potwierdzi\u0142o, \u017ce to w\u0142a\u015bnie odpowied\u017a mitochondrialna stanowi kluczowy mechanizm obronny. Zjawisko to mo\u017ce mie\u0107 zastosowanie nie tylko w przypadku toksoplazmozy, ale r\u00f3wnie\u017c innych chor\u00f3b paso\u017cytniczych, takich jak malaria wywo\u0142ywana przez <em>Plasmodium<\/em>, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c potrzebuje folian\u00f3w do syntezy nukleotyd\u00f3w.<\/p>\n<p>Jak podkre\u015bla prof. Lena Pernas, mitochondria mo\u017cna postrzega\u0107 jako \u201eudomowione bakterie\u201d \u017cyj\u0105ce w symbiozie z kom\u00f3rk\u0105 gospodarza, kt\u00f3re chroni\u0105 j\u0105, konkuruj\u0105c o sk\u0142adniki od\u017cywcze z naje\u017ad\u017acami. Nowe odkrycie otwiera drog\u0119 do bada\u0144 nad terapiami opartymi na modulacji metabolizmu mitochondrialnego, np. poprzez suplementacj\u0119 witamin, aby wzmocni\u0107 naturalne mechanizmy obronne organizmu.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <em>Science, University of California \u2013 Los Angeles<\/em><br \/>\nDOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1126\/science\">https:\/\/doi.org\/10.1126\/science<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mitochondria od dawna znane s\u0105 jako \u201eelektrownie kom\u00f3rki\u201d, dostarczaj\u0105ce energi\u0119 niezb\u0119dn\u0105 do \u017cycia. Teraz okazuje si\u0119, \u017ce pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce rol\u0119 \u201epiechoty kom\u00f3rkowej\u201d w obronie przed infekcjami. Zesp\u00f3\u0142 mikrobiolog\u00f3w z UCLA odkry\u0142, \u017ce mitochondria nie tylko produkuj\u0105 energi\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c aktywnie konkuruj\u0105 z patogenami o sk\u0142adniki od\u017cywcze, w szczeg\u00f3lno\u015bci o witamin\u0119 B9 (kwas foliowy), skutecznie hamuj\u0105c &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":30529,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2647],"tags":[896,1930,56],"te_typ_materialu":[2623],"te_region":[],"class_list":["post-30528","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mikrobiologia-patogeneza-i-immunologia-zakazen","tag-odpornosc-wrodzona","tag-patogeneza-zakazen","tag-patogeny","te_typ_materialu-badanie-naukowe"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v28.7 (Yoast SEO v28.7) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami - Tygodnik Epidemiologiczny<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Mitochondria od dawna znane s\u0105 jako \u201eelektrownie kom\u00f3rki\u201d, dostarczaj\u0105ce energi\u0119 niezb\u0119dn\u0105 do \u017cycia. Teraz okazuje si\u0119, \u017ce pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce rol\u0119 \u201epiechoty\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mitochondria od dawna znane s\u0105 jako \u201eelektrownie kom\u00f3rki\u201d, dostarczaj\u0105ce energi\u0119 niezb\u0119dn\u0105 do \u017cycia. Teraz okazuje si\u0119, \u017ce pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce rol\u0119 \u201epiechoty\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Tygodnik Epidemiologiczny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/tygodnikepidemiologiczny\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-30T16:44:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-30T18:44:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2025\/08\/zdjecie_08-30-2025-43-08_001-mitochondrium-ludzkie-ai.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Miros\u0142aw W\u00f3jcik\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Miros\u0142aw W\u00f3jcik\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Miros\u0142aw W\u00f3jcik\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/80c709ad89ae48ef8d84f1cfe20c9ffa\"},\"headline\":\"Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami\",\"datePublished\":\"2025-08-30T16:44:38+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-30T18:44:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/\"},\"wordCount\":414,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/zdjecie_08-30-2025-43-08_001-mitochondrium-ludzkie-ai.webp\",\"keywords\":[\"odporno\u015b\u0107 wrodzona\",\"patogeneza zaka\u017ce\u0144\",\"patogeny\"],\"articleSection\":[\"Mikrobiologia, patogeneza i immunologia zaka\u017ce\u0144\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/\",\"name\":\"Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami - Tygodnik Epidemiologiczny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/zdjecie_08-30-2025-43-08_001-mitochondrium-ludzkie-ai.webp\",\"datePublished\":\"2025-08-30T16:44:38+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-30T18:44:38+00:00\",\"description\":\"Mitochondria od dawna znane s\u0105 jako \u201eelektrownie kom\u00f3rki\u201d, dostarczaj\u0105ce energi\u0119 niezb\u0119dn\u0105 do \u017cycia. Teraz okazuje si\u0119, \u017ce pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce rol\u0119 \u201epiechoty\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/zdjecie_08-30-2025-43-08_001-mitochondrium-ludzkie-ai.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/zdjecie_08-30-2025-43-08_001-mitochondrium-ludzkie-ai.webp\",\"width\":1920,\"height\":1280,\"caption\":\"mitochondrium - wizualizacja\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/\",\"name\":\"Tygodnik Epidemiologiczny\",\"description\":\"Choroby zaka\u017ane, wirusy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Fundacja Oddech \u017bycia\",\"alternateName\":\"Fundacja Oddech \u017bycia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/logo.jpg\",\"width\":1808,\"height\":497,\"caption\":\"Fundacja Oddech \u017bycia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/tygodnikepidemiologiczny\"],\"email\":\"fundacja@oddechzycia.pl\",\"telephone\":\"+48578632027\",\"legalName\":\"Fundacja Oddech \u017bycia\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/80c709ad89ae48ef8d84f1cfe20c9ffa\",\"name\":\"Miros\u0142aw W\u00f3jcik\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/cropped-cropped-132025567_1154207988346564_4051177592129361510_n-96x96.avif\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/cropped-cropped-132025567_1154207988346564_4051177592129361510_n-96x96.avif\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/cropped-cropped-132025567_1154207988346564_4051177592129361510_n-96x96.avif\",\"caption\":\"Miros\u0142aw W\u00f3jcik\"},\"description\":\"Miros\u0142aw W\u00f3jcik - tw\u00f3rca i redaktor naczelny \\\"Oddechu \u017bycia\\\" i koordynator grupy MedyczneMedia.pl, autor tekst\u00f3w po\u015bwi\u0119conych eksperymentalnym terapiom, nowym lekom, t\u0142umacz doniesie\u0144 prasowych i artyku\u0142\u00f3w zagranicznych. W latach 2007-2014 redaktor naczelny internetowego dziennika naukowego \\\"BIOLOG\\\". Cz\u0142onek Polskiego Towarzystwa Chor\u00f3b P\u0142uc, European Cystic Fibrosis Society, Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (PTA). Prezes Fundacji Oddech \u017bycia.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tygodnikepidemiologiczny.pl\\\/author\\\/miroslaw-wojcik\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami - Tygodnik Epidemiologiczny","description":"Mitochondria od dawna znane s\u0105 jako \u201eelektrownie kom\u00f3rki\u201d, dostarczaj\u0105ce energi\u0119 niezb\u0119dn\u0105 do \u017cycia. Teraz okazuje si\u0119, \u017ce pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce rol\u0119 \u201epiechoty","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami","og_description":"Mitochondria od dawna znane s\u0105 jako \u201eelektrownie kom\u00f3rki\u201d, dostarczaj\u0105ce energi\u0119 niezb\u0119dn\u0105 do \u017cycia. Teraz okazuje si\u0119, \u017ce pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce rol\u0119 \u201epiechoty","og_url":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/","og_site_name":"Tygodnik Epidemiologiczny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/tygodnikepidemiologiczny","article_published_time":"2025-08-30T16:44:38+00:00","article_modified_time":"2025-08-30T18:44:38+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1280,"url":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2025\/08\/zdjecie_08-30-2025-43-08_001-mitochondrium-ludzkie-ai.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Miros\u0142aw W\u00f3jcik","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Miros\u0142aw W\u00f3jcik","Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/"},"author":{"name":"Miros\u0142aw W\u00f3jcik","@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/#\/schema\/person\/80c709ad89ae48ef8d84f1cfe20c9ffa"},"headline":"Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami","datePublished":"2025-08-30T16:44:38+00:00","dateModified":"2025-08-30T18:44:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/"},"wordCount":414,"publisher":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2025\/08\/zdjecie_08-30-2025-43-08_001-mitochondrium-ludzkie-ai.webp","keywords":["odporno\u015b\u0107 wrodzona","patogeneza zaka\u017ce\u0144","patogeny"],"articleSection":["Mikrobiologia, patogeneza i immunologia zaka\u017ce\u0144"],"inLanguage":"pl-PL","copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/","url":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/","name":"Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami - Tygodnik Epidemiologiczny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2025\/08\/zdjecie_08-30-2025-43-08_001-mitochondrium-ludzkie-ai.webp","datePublished":"2025-08-30T16:44:38+00:00","dateModified":"2025-08-30T18:44:38+00:00","description":"Mitochondria od dawna znane s\u0105 jako \u201eelektrownie kom\u00f3rki\u201d, dostarczaj\u0105ce energi\u0119 niezb\u0119dn\u0105 do \u017cycia. Teraz okazuje si\u0119, \u017ce pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce rol\u0119 \u201epiechoty","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/#primaryimage","url":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2025\/08\/zdjecie_08-30-2025-43-08_001-mitochondrium-ludzkie-ai.webp","contentUrl":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2025\/08\/zdjecie_08-30-2025-43-08_001-mitochondrium-ludzkie-ai.webp","width":1920,"height":1280,"caption":"mitochondrium - wizualizacja"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/naukowcy-odkrywaja-jak-komorki-wykorzystuja-ukryta-bron-do-walki-z-patogenami\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Naukowcy odkrywaj\u0105, jak kom\u00f3rki wykorzystuj\u0105 ukryt\u0105 bro\u0144 do walki z patogenami"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/#website","url":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/","name":"Tygodnik Epidemiologiczny","description":"Choroby zaka\u017ane, wirusy","publisher":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/#organization","name":"Fundacja Oddech \u017bycia","alternateName":"Fundacja Oddech \u017bycia","url":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2026\/08\/logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2026\/08\/logo.jpg","width":1808,"height":497,"caption":"Fundacja Oddech \u017bycia"},"image":{"@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/tygodnikepidemiologiczny"],"email":"fundacja@oddechzycia.pl","telephone":"+48578632027","legalName":"Fundacja Oddech \u017bycia"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/#\/schema\/person\/80c709ad89ae48ef8d84f1cfe20c9ffa","name":"Miros\u0142aw W\u00f3jcik","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2026\/08\/cropped-cropped-132025567_1154207988346564_4051177592129361510_n-96x96.avif","url":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2026\/08\/cropped-cropped-132025567_1154207988346564_4051177592129361510_n-96x96.avif","contentUrl":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/repozytorium\/2026\/08\/cropped-cropped-132025567_1154207988346564_4051177592129361510_n-96x96.avif","caption":"Miros\u0142aw W\u00f3jcik"},"description":"Miros\u0142aw W\u00f3jcik - tw\u00f3rca i redaktor naczelny \"Oddechu \u017bycia\" i koordynator grupy MedyczneMedia.pl, autor tekst\u00f3w po\u015bwi\u0119conych eksperymentalnym terapiom, nowym lekom, t\u0142umacz doniesie\u0144 prasowych i artyku\u0142\u00f3w zagranicznych. W latach 2007-2014 redaktor naczelny internetowego dziennika naukowego \"BIOLOG\". Cz\u0142onek Polskiego Towarzystwa Chor\u00f3b P\u0142uc, European Cystic Fibrosis Society, Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (PTA). Prezes Fundacji Oddech \u017bycia.","url":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/autor\/miroslaw-wojcik\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/posts\/30528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/comments?post=30528"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/posts\/30528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30530,"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/posts\/30528\/revisions\/30530"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/media\/30529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/media?parent=30528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/categories?post=30528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/tags?post=30528"},{"taxonomy":"te_typ_materialu","embeddable":true,"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/te_typ_materialu?post=30528"},{"taxonomy":"te_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/tygodnikepidemiologiczny.pl\/api-json357\/wp\/v2\/te_region?post=30528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}