Nowe badania prowadzone przez Uniwersytet w Bath pokazuj\u0105, \u017ce mimo zmniejszenia liczby przepisywanych lek\u00f3w przeciwbakteryjnych, oporno\u015b\u0107 na antybiotyki nadal rozprzestrzenia si\u0119 w \u015brodowisku. Naukowcy ostrzegaj\u0105, \u017ce konieczne b\u0119dzie wdro\u017cenie wielotorowych dzia\u0142a\u0144, by przeciwdzia\u0142a\u0107 narastaj\u0105cemu zagro\u017ceniu dla zdrowia publicznego.<\/p>\n
Oporno\u015b\u0107 na \u015brodki przeciwdrobnoustrojowe (ang. AMR \u2013 antimicrobial resistance) rozwija si\u0119, gdy bakterie ewoluuj\u0105 w czasie i przestaj\u0105 reagowa\u0107 na leczenie antybiotykami. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznaje AMR za jedno z najwi\u0119kszych zagro\u017ce\u0144 dla zdrowia na \u015bwiecie \u2013 ka\u017cdego roku odpowiada za ponad 5 milion\u00f3w zgon\u00f3w.<\/p>\n
Oporno\u015b\u0107 mo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby: na skutek nadmiernego lub nieprawid\u0142owego stosowania antybiotyk\u00f3w w leczeniu lub profilaktyce zaka\u017ce\u0144 bakteryjnych, ich stosowania w hodowli zwierz\u0105t w celu zwi\u0119kszenia produkcji mi\u0119sa, a tak\u017ce poprzez wymian\u0119 gen\u00f3w mi\u0119dzy bakteriami, r\u00f3wnie\u017c tymi bytuj\u0105cymi w \u015brodowisku.<\/p>\n
Zesp\u00f3\u0142 badaczy z Wydzia\u0142u Chemii Uniwersytetu w Bath, Centrum Doskona\u0142o\u015bci ds. Wczesnego Ostrzegania w Ochronie Zdrowia na bazie system\u00f3w wodnych (CWBE) oraz Instytutu Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju i Zmian Klimatu, we wsp\u00f3\u0142pracy z Wessex Water, analizowa\u0142 obecno\u015b\u0107 antybiotyk\u00f3w i gen\u00f3w zwi\u0105zanych z AMR w \u015bciekach.<\/p>\n
Przez dwa lata pandemii COVID-19 pobierano pr\u00f3bki ze stacji oczyszczania \u015bciek\u00f3w w po\u0142udniowo-zachodniej Anglii i por\u00f3wnywano je z danymi z lat wcze\u015bniejszych (przed 2019 rokiem). Dane zestawiono z liczb\u0105 przepisanych antybiotyk\u00f3w w tym samym okresie. Cho\u0107 w latach 2017\u20132019 zaobserwowano sezonowy spadek liczby recept i mniejsze ilo\u015bci antybiotyk\u00f3w wykrywanych w \u015bciekach, poziom gen\u00f3w oporno\u015bci w \u015brodowisku nie uleg\u0142 obni\u017ceniu.<\/p>\n
W roku 2020, w czasie lockdownu i ogranicze\u0144 zwi\u0105zanych z pandemi\u0105 COVID-19, zaobserwowano znacz\u0105cy spadek zar\u00f3wno obecno\u015bci antybiotyk\u00f3w, jak i gen\u00f3w oporno\u015bci \u2013 co mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o ograniczeniu transmisji bakterii opornych. Jednak po zniesieniu restrykcji, gdy kontakty spo\u0142eczne wzros\u0142y, wzros\u0142a tak\u017ce obecno\u015b\u0107 antybiotyk\u00f3w i gen\u00f3w AMR, co wskazuje na ponowny wzrost transmisji patogen\u00f3w.<\/p>\n
Wyniki badania opublikowano w czasopi\u015bmie Journal of Global Antimicrobial Resistance.<\/p>\n
Prof. Barbara Kasprzyk-Hordern, dyrektor CWBE, komentuje:
\n\u201eRozprzestrzenianie si\u0119 oporno\u015bci na antybiotyki to powa\u017cne zagro\u017cenie \u2013 antybiotyki s\u0105 niezb\u0119dne do leczenia infekcji i bezpiecznego przeprowadzania wielu zabieg\u00f3w chirurgicznych.
\nGlobalna strategia koncentrowa\u0142a si\u0119 dot\u0105d g\u0142\u00f3wnie na ograniczaniu stosowania antybiotyk\u00f3w, ale nasze badania pokazuj\u0105, \u017ce samo to dzia\u0142anie mo\u017ce nie wystarczy\u0107.
\nKiedy geny oporno\u015bci dostan\u0105 si\u0119 do \u015brodowiska, mog\u0105 by\u0107 przekazywane mi\u0119dzy bakteriami, co prowadzi do coraz szerszej oporno\u015bci.
\nTo bardzo niepokoj\u0105ce, poniewa\u017c zak\u0142adano, \u017ce ograniczenie stosowania antybiotyk\u00f3w doprowadzi do ograniczenia AMR, tymczasem problem okazuje si\u0119 znacznie bardziej z\u0142o\u017cony.\u201d<\/p>\n
Naukowcy wskazuj\u0105, \u017ce konieczne jest wdro\u017cenie podej\u015bcia \u201eJedno Zdrowie\u201d (One Health), obejmuj\u0105cego nie tylko u\u017cycie antybiotyk\u00f3w w medycynie, ale r\u00f3wnie\u017c w weterynarii oraz ich wp\u0142yw na \u015brodowisko.<\/p>\n
W ramach nowo utworzonego Centrum Doskona\u0142o\u015bci ds. Wczesnego Ostrzegania w Ochronie Zdrowia, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 w kwietniu 2025 roku, badacze zamierzaj\u0105 kontynuowa\u0107 prace nad AMR oraz innymi pilnymi zagro\u017ceniami dla zdrowia publicznego.
\nCentrum rozwija pierwsze w Wielkiej Brytanii laboratorium \u201eliving lab\u201d, umo\u017cliwiaj\u0105ce badania d\u0142ugoterminowe od wczesnego wykrywania nara\u017cenia na patogeny po monitorowanie ekspozycji na substancje chemiczne i zwi\u0105zane z tym skutki zdrowotne.<\/p>\n
Dr Like Xu, pierwszy autor badania, podkre\u015bla:
\n\u201eOporno\u015b\u0107 na \u015brodki przeciwdrobnoustrojowe to narastaj\u0105cy problem \u2013 antybiotyki i geny oporno\u015bci utrzymuj\u0105 si\u0119 w \u015brodowisku, powoduj\u0105c powa\u017cne zagro\u017cenia.
\nNasze badanie pokazuje, \u017ce epidemiologia oparta na analizie \u015bciek\u00f3w to innowacyjne i efektywne kosztowo narz\u0119dzie do monitorowania zu\u017cycia antybiotyk\u00f3w i rozprzestrzeniania si\u0119 gen\u00f3w oporno\u015bci.
\nAnaliza \u015bciek\u00f3w pozwala wykrywa\u0107 nowe wzorce oporno\u015bci, poznawa\u0107 ich drogi transmisji i ustala\u0107 warto\u015bci bazowe dla lokalnych spo\u0142eczno\u015bci.
\nTakie dane wspieraj\u0105 decydent\u00f3w w tworzeniu skoordynowanych interwencji i ocenie ich skuteczno\u015bci niemal w czasie rzeczywistym.\u201d<\/p>\n